Atık hayvan kemiklerinden elde edilen kollajenin tekstil yüzeylerine uygulanabilirliğinin araştırılması

Abstract

Bu çalışmada büyükbaş ve küçükbaş hayvanların atık olan, değerlendirilmeyen kemiklerinden kimyasal ekstraksiyon yöntemiyle kollajen elde edilmesi ve tekstil bitim işlemlerinde kullanılması amaçlanmıştır. Atık kemiklerden asit ekstraksiyonu yöntemiyle Tip I kollajen elde edilmiştir (ASC). Çevresel olarak yük oluşturan ve değerlendirilmeyen atık hayvan kemiklerinden Tip I kollajenin elde edilmesiyle, atıklardan endüstride olabilecek yeni bir ürün elde edilmiştir. Elde edilen kollajen Tip I’in tekstil endüstrisinde yoğun kullanımı olan selülozik esaslı kumaşların terbiye işlemlerindeki etkisi araştırılmıştır.Elde edilen kollajen selülozik esaslı dokuma kumaşlara emdirme yöntemi ile aplike edilmiştir. Kollajen aplike edilmiş selülozik esaslı kumaşlar asit boyarmaddeleri ile boyanmıştır.Çalışmada ektrakte edilen kollajenin karakterizasyonu, kollajen aplike edilen kumaşların fiziksel özellikleri, renk ölçümleri ve haslık özellikleri test sonuçları kollajenli ve boyanmış olan selülozik kumaşların özellikleriyle karşılaştırılmıştır. Tip 1 kollajenin selülozik esaslı kumaşlara efektif bir şekilde penetre olduğu, kumaşların genel olarak haslık özelliklerini iyileştirdiği kumaşlar üzerinde ağartma etkisi oluşturduğu tespit edilmiştir.

In this study, it was aimed to obtain collagen by chemical extraction method from the livestock animal bones that are not utilized and considered a waste and to use it in textile finishing pracatices. Type I Collagen was obtained by acid extraction method from the bone wastes (ASC). By obtaining Type I Collagen from animal bone wastes, which creates environmental load and are not utilized, a new product that can have a place in the industry was made. The effect of the obtained Type I collagen on the finishing processes of cellulose-based fabrics, which are widely used in the textile industry, has been analyzed. Obtained collagen was applied to cellulose-based woven fabrics using the impregnation method. Collagen-applied, cellulose-based fabrics were dyed with acid dyestuff. In the study; characterization of extracted collagen, physical properties of collagen applied fabrics, color measurements, fastness properties were compared with collagen treated and dyed cellulose fabrics’ properties. It is determined that Type I collagen effectively penetrates cellulose-based fabrics, improves the fastness properties of the fabrics in general, and has a bleaching effect on fabrics.