Ortognatik cerrahi ve ısırma kuvveti ilişkisinin araştırılması

Abstract

Bu çalışmada ortognatik cerrahi uygulanan hastalarda maksimum ısırma kuvvetinde meydana gelen değişiklikler incelenmiştir. Çalışmamızda, hasta grubunu kliniğimizde ortognatik cerrahi tedavi gören 30 hasta, kontrol grubunu ise fakültemizdeki gönüllü doktor ve öğrencilerden seçilen 16 birey oluşturmuştur. Hastaların tamamından ameliyattan hemen önce ve ameliyattan 3 ve 6 ay sonra maksimum ısırma kuvveti ölçümü yapılmış, hastaların 23'ünde bu ölçüm ameliyattan 12 ay sonra da gerçekleştirilmiştir. Kontrol bireylerine ise bu ölçüm birer kez uygulanmıştır. Maksimum ısırma kuvvetinin ölçümü, bireylerin alt birinci moların mesiobukkal tüberkülü üzerine yerleştirilen disk şeklinde bir ısırma kuvveti ileticisini ısırmaları anında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 9 hasta ile 11 kontrol bireyinde temporal ve masseter kasları üzerine yüzey elektrotları yapıştırılmış, dişlerin okluzyon durumunda 3 saniye süreyle maksimum sıkılması anında EMG kaydı alınmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler için, bu ölçümlerden elde edilen ortalama amplitüd değerleri kullanılmıştır. Ayrıca hastalardan ameliyattan önce ve sonra olmak üzere ikişer adet, kontrollerden ise birer adet sefalometrik film alınmış, bu filmler üzerinde masseter ve temporal kaslarının mekanik avantajları hesaplanmıştır. Sonuç olarak, kontrollerde, maksimum ısırma kuvveti ve masseter ve temporal kaslarının amplitüd değerlerinin sağ ve sol taraflar için farklı olmadığı; hastalarda ise ameliyat sonrası 3. ve 6. ayda sağ tarafın ısırma kuvvetinin soldan daha yüksek olduğu, ancak masseter ve temporalin amplitüdleri açısından bir fark olmadığı bulunmuştur. Kızlarla erkekler karşılaştırıldığında, kontrollerde ve hastaların ameliyat öncesi ölçümlerinde erkeklerin maksimum ısırma kuvvetinin daha yüksek olduğu, masseter ve temporalin amplitüd değerleri açısından ise bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Mekanik avantaj değerlerinin de kızlarla erkekler arasında önemli bir farka sahip olmadığı görülmüştür. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyattan 3, 6 ve 12 ay sonra yapılan maksimum ısırma kuvveti ölçümleri, bu dönemler arasında anlamlı fark ortaya koymuştur. Ameliyat öncesinde ve ameliyattan 3 ve 6 sonra yapılan EMG ölçümlerinde ise sadece sağ masseter için dönemler arası anlamlı fark bulunmuştur. Hastalarla kontroller karşılaştırıldığında maksimum ısırma kuvvetinin her dönemde kontrollerde daha yüksek olduğu, amplitüd değerlerinin de 6. aydaki sağ masseter dışında yine her dönemde kontrollerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Ameliyatın maksimum ısırma kuvvetinde meydana getirdiği değişiklik ile mekanik avantajda meydana getirdiği değişiklik arasında da pozitif bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Ameliyatla maksimum ısırma kuvvetinde oluşan değişiklik ile kasların aktivitesinde oluşan değişiklik arasında önemli bir korelasyon tespit edilmemiştir. In this study, the changes that occured in the maximum bite force values of the patients that underwent orthognathic surgery were evaluated. Our study group consisted of 30 patients that had orthognathic surgery treatment in our clinic and the control group consisted of 16 subjects selected among the volunteering doctors or students of our faculty. The maximum bite forces of the patients were measured just before surgery and 3 and 6 months after surgery. For 23 of the patients the measurements were repeated 12 months after surgery as well. The bite forces of the controls were measured only once. The bite force measurements were done by means of a bite force transducer placed on the mesiobuccal cusp of the lower first molar. Also EMG records were taken from the masseter and temporal muscles of 9 of the patients and 11 of the controls while they occluded their teeth in maximum intercuspation with maximum effort for approximately 3 seconds. Mean amplitude values obtained from these measurements were used for the statistical evaluations. Lateral cephalograms of the patients were taken before and after surgery and these were used to calculate the mechanical advantages of the masseter and temporal muscles. Lateral cephalograms of the controls were taken as well for the same reason. As a result, when the right and left side values were compared for the controls, the maximum bite force and masseter and temporal muscle amplitude values of the two sides were not significantly different. For the patients, the bite force of the right side was significantly higher than that of the left side only at the 3 and 6 - month postoperation measurements. The amplitude values of the two sides were not significantly different. When the males and females were compared the maximum bite force values of the controls and those of the patients before surgery were significantly higher for the males than the females but there was no difference for the amplitude values. The mechanical advantage values of the males and females were not significantly different from each other. When the bite force values obtained from the patients just before surgery and 3, 6 and 12 months after surgery were evaluated, significant differences were found between the periods. When the EMG measurements were evaluated it was found out that a significant difference between the measurement periods was present only for the right masseter muscle. The comparison of the patients with the controls revealed that the maximum bite forces of the controls were significantly higher than those of the patients for all the measurement periods. It was the same for the amplitude values as well, except the right masseter muscle for the 6th month measurements. A positive correlation was found between the differences of postoperation and preoperation bite force values and the differences of postoperation and preoperation mechanical advantage values. There was not a significant correlation between the differences that occured in bite force values due to surgery and the differences that occured in the muscle activities due to surgery.