The role psychological empowerment between managerial practices and organizational citizenship behavior

Abstract

Bu çalışmada günlük yönetim uygulamalarının örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisi ve bu ilişkide astların güçlendirilmiş olmalarının rolü incelenmiştir. Büyük ölçekli ve çok şubeli bir Türk Bankası çalışanlarının katılımı ile yapılan çalışma kalitatif ve kantitatif olmak üzere iki aşamada tamamlanmıştır. Emik bir nitelik kazandırmak üzere yapılan kalitatif çalışmada internet yoluyla 18 iş günü boyunca 30 şube çalışanlarından “günlük” hikayeler toplanmış ve içerik analizi yapılarak çalışanlarda güçlendirici etkisi olan yönetici davranışları tespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle Güçlendirici Yönetici Davranışları (GYD) ölçeği geliştirilmiş ve araştırmanın kantitatif aşamasında test edilmiştir. Ayrıca, proaktif kişilik özelliklerine sahip olmanın astlardaki güçlendirilmiş olma algısını ne ölçüde ve nasıl etkilediği sorgulanmıştır. Destekleyici yönetim, pozitif yönetim, duyarlı yönetim ve güvenen yönetim olarak adlandırılan faktörlere bölünen güçlendirici yönetici davranışların (GYD) atılımcı-pozitif , koruyucu-yurttaşlık ve centilmenlik kategorilerine bölünen örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkileri incelendiğinde destekleyici yönetimin örgütsel vatandaşlık davranışını genelde en iyi açıklayan yönetim tarzı olduğu bulunmuştur. Buna ilaveten, güçlendirici yönetici davranışlarının insancıl yönü ağır basan koruyucu –yurttaşlık davranışlardan (yardım- sadakat-uyum ve sivil sorumluluk) ziyade, daha zorlayıcı nitelik taşıyan atılımcı ve pozitif davranışları ( kendini geliştirme- insiyatif alma) desteklediği görülmüştür. Güçlendirici etkisi bakımından, yöneticiden beklenen olumlu davranışlar kadar, olumsuz ve beklenmeyen davranışların engellenmesinin önemi ortaya konmuş; yönetim uygulamalarında tutarlılık, denge ve bütünlüğün hem güçlendirme hem de örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki olumlu etkisi vurgulanmıştır. Proaktif kişilik özelliklerinin güçlendirilme algısı üzerinde başlıbaşına etken olduğu; ancak örgütsel vatandaşlık davranışlarını açıklamadığı görülmüştür. Demografik değişenlerin güçlendirilme algısı üzerinde pek etkili olmadığı; ancak yaş, kıdem ve pozisyon arttıkça örgütsel vatandaşlık davranışlarında bir azalma olduğu bulunmuştur.

This study is about the influence of daily managerial practices onto the organizational citizenship behavior of members in an organization and the mediating role of psychological empowerment. Both qualitative and quantitative research techniques are implemented in a multi-branch and nationwide Turkish bank in order to list the managerial behavior that positively and negatively affect the empowerment of subordinates and to develop “Empowering Managerial Practices Scale” (EMPS) . EMPS is prepared based on an extensive number of work related “diaries “ collected during a period of 18 working days from 456 bank employees working in 30 branches in Turkey. After elimination of irrelevant data, a total of 635 cases are content analysed by the researcher, followed by an inter-judge reliability checking. Reliability and validity of EMPS have been checked on two different samples and gave quite satisfactory and consistent results. Empowering managerial practices could be classified under four factors: Supportive management, positive management, problem solving management and trusting management. Among them, supportive management has been related to two out of three factors of organizational citizenship behavior (OCB) that were extracted in this study. These two factors are positive-challenging behavior and good citizenship, whereas problem solving management is associated with the third dimension of OCB , named as sportsmanship. The research findings have put forward that empowering managerial practices are more strongly related to challenging and change –oriented behavior (positive challenging behavior) – rather than to behavior which has affiliative and protective nature (good citizen and sportsmanship), consequently disconfirming the mediating role of psychological empowerment. The study interestingly showed the power of expectations of employees. In other words, it was shown that positive managerial practices like motivating, supporting, recognising are far less crutial in determining the level of psychological empowerment of subordinates, than negative managerial practices like not motivating, not recognising or not supporting . Furthermore, the balance, integrity and harmony in management are emphasized as key determinents for subordinate’s morale, positive percetions and empowerment in specific. Whilst none of the demographic variables are related to empowerment, the study suggests that age, position and seniority are inversely related to OCB.