Yaşamın niteliğini belirleyen bir kriter olarak mutluluğun ötanazi kararına etkisi

Abstract

Ötanazi tartışmalarında yaşamın kutsallığı/ dokunulmazlığı ve yaşamın niteliğimeseleleri temel tartışma konularındandır. Yaşamın kutsallığını/ dokunulmazlığını savunantezler insanın varoluş bakımından değerli olduğunu, bu nedenle yaşamının korunmasınıdestekleyerek ötanaziye karşı çıkar. Yaşamın niteliğini merkeze alan tezler ise yaşamın bilinç,amaç, zevk gibi kavramlara sahip olduğu için değerli olduğunu dolayısıyla bunlar ortadankalktığında ötanazinin meşru görülebileceğini söyler. Öyleyse nitelikli olmayan bir hayatınyaşamaya değer olup olmadığı bir soru/ sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada hayatınniteliğini belirleyen kriterlerin ne olduğu ve bu kriterlerin ne bakımından bir değere sahipoldukları sorgulanmak durumundadır. Bu açıdan, yaşamın niteliğini belirleyici bir unsur olarakdüşünülen mutluluk kavramının ötanazi kararına etkisinin ne olabileceği, bu çalışmanın anasorusudur. Araştırmanın sınırlarını belirlemesi açısından örnek bir kriter olarak mutlulukseçilmiştir. Çünkü, hem Antik Yunan’da insan yaşamının telosu olarak eudaimonia kavramıhem de Orta Çağ’da İslam filozoflarının ele aldığı şekliyle saadet kavramı mutluluğu yaşamınniteliğini belirleyen bir amaç olarak görmektedir. Antik felsefenin, İslam felsefesinin ve hattamodern dönemde faydacı akımların mutluluğu ancak kendisi için istenen bir gaye/ telos olarakkabul ettikleri düşünüldüğünde, seçilen örnek kriter olarak mutluluk, farklı dönemlerden vefarklı akımlardan filozofların bakış açılarını karşılaştırmayı sağlayacaktır. Bir amaç olarakmutluluğun yitirilmesi durumunda ötanazi kararının meşruiyetinin sorgulanması da bu tezdekonu edilmiştir. Bu çalışma, ötanazi konusunu ilk defa mutluluk kavramı üzerinden ele alan birinceleme olacaktır.

The sanctity/ immunity of life and the quality of life are among the main topics ondebates around euthanasia. Theses which defend the sanctity/ immunity of life are againsteuthanasia by supporting the preservation of human life for its existence. On the other hand,theses which defend the quality of life express that life is valuable because it has concepts suchas consciousness, purpose, and pleasure, so when these disappear, euthanasia can be seen aslegitimate. Therefore, it is a question / problem whether a life that is not qualified is worth livingor not. At this point, it is necessary to question what the criteria that determine the quality oflife are and what value these criteria have. In this respect, the effect of the happiness, which isconsidered as a determinant of the quality of life, on the decision of euthanasia is the mainquestion of this study. Happiness was chosen as an example factor in terms of determining thelimits of the study. Because, both the concept of eudaimonia, as the telos of human life inAncient Greece, and the concept of saadet, as a religious term using by Islamic philosophers inthe Middle Ages, regard happiness as a purpose that determines the quality of life. When weconsider that ancient philosophy, Islamic philosophy, and even utilitarian ethics in the modernage consider happiness as a desired goal / telos, the sample criterion chosen will enable us tocompare the perspectives of philosophers from different periods and different schools. Inquiryon legitimacy of the decision of euthanasia in case of the loss of happiness also is mentioned inthe thesis. However, if this targeted study achieves its purpose, it will be the first research thatdiscusses the euthanasia in regard of happiness.