Aḥmed Bin el-Ḥasan Bin el-Aḥnef’in Mehmed Ŝāḳıb tarafından tercüme edilen Kitābü Bayṭara adlı eseri (vr.1b-63a) (giriş-metin-dizin-tıpkıbasım)

Abstract

Bu çalışmanın amacı Manisa Yazma Eserler Kütüphanesi 45 Hk. 5333 numarada kayıtlı bulunan Kitābü Bayṭara adlı eserin dil incelemesinin yapılmasıdır. Çalışma; giriş, metin, dizin ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde baytarname türü, eserin müellifi ve mütercimi ve metnin bölümleri hakkında bilgi verilmiş, imla, ses ve şekil özellikleri üzerinde durularak dil incelemesi yapılmıştır.Metin bölümünde Kitābü Bayṭara’nın 1b-63a yapraklarının transkripsiyon alfabesi ile Latin harflerine aktarımı yapılmıştır.Dizinde transkripsiyonlu metinde bulunan tüm kelime ve kelime gruplarının alfabetik dizini yer almaktadır. Kelimeler, metindeki bağlamlarından hareketle anlamlandırılmış ve her bir kelimenin farklı anlamları sıra numarası verilerek gösterilmiştir.Bu bölümlerden sonra metnin tıpkıbasımı verilmiştir. 19. yüzyılda tercüme edilen Kitābü Bayṭara, Eski Anadolu Türkçesi imla geleneğini sürdürmesi sebebiyle Türk dili açısından önem teşkil etmekte ve atların bakımları ve hastalıklarının tedavi usulleri hakkında bilgi vermesi bakımından da veterinerlik sahasında faydalanılacak bir kaynak niteliği taşımaktadır.

The purpose of this study, is to conduct a language analysis of the forensic work, called Kitâbü Baytara registered in the Manisa Manuscripts Library at number 45 Hk. 533.The study composed of four chapters: introduction, text, index and facsimile. In the introduction part, there is some information about baitarnama’s kind, the autor of the work, the interpreter and the parts of the text. Then the text’s language examination is made by properties of spelling, phonology and morphology. In the text part, there is a transcription of the Kitâbü Baytara’s 1b-36a sheet’s to the Latin alphabet. In the index part, all the words and word groups on the transcripted text are given alphabetically. The words are given meaning based on their context in the text and each of word’s different meanings are shown by given them number.After those parts, a copy of the original script (facsimile) is given.Kitâbü Baytara, which is getting translated in 19th century, is important for Turkish language because of it contains linguistic properties of old Anatolian Turkish. Also, the text informs in terms of taking care of horses and how to treat their diseases, Because of this quality Kitâbü Baytara is also a important source for veterinery.