Kuzey Marmara Denizi’ndeki karagöz istavrit balığında (Trachurus trachurus L., 1758) bazı ağır metal birikimleri

Abstract

Bu çalışmada araştırma materyali olarak seçilen istavrit örnekleri (Trachurus trachurus L., 1758) Kuzey Marmara Denizi’nde avlanan balıkçı teknelerinin kasalarından rasgele örnekleme yöntemine göre toplanmıştır. Örnekleme zamanları Kasım 2005 ile Mayıs 2006 tarihleri arasında kalan aylık periyotlar şeklindedir. Çalışmada toplam 750 adet istavrit bireyi kullanılmıştır. Laboratuvara getirilen İstavritler Küçük, Orta ve Büyük olmak üzere 3 boya ve kendi aralarında ise iki alt boya ayrılmıştır [Küçük boy 1 (K1), Küçük boy 2 (K2), Orta boy 1 (O1), Orta boy 2 (O2) , Büyük boy 1 (B1), Büyük boy 2 (B2)]. Cıva ve diğer metaller (Cu, Cd, Zn, Pb) için iki ayrı örnek hazırlanmış ve etüvde kurutulmuştur. Metaller sıvı faza kuvvetli asit çözünürleştirmesiyle alınmıştır. Atomik absorbsiyon cihazı (Shimadzu firmasının AA-6701-F modeli) ile okumalar yapılmıştır. Cıva için hidrür sistemi, diğer metaller için alev sistemi kullanılmıştır. Türkiye denizlerinde istavrit balığında ağır metal analizi çok fazla çalışılmış bir konu değildir ve çalışılan bölgeler farklı olduğundan ve farklı zamanlarda çalışıldığından elde edilen sonuçlar da farklılıklar göstermektedir. Yapılan araştırma sonucunda kirliliğin aylara göre değiştiği, Bakır’ın çalışma süresince bütün aylarda ve bütün boylarda su ürünleri yönetmeliğinde tolere edilebilen değeri aşmadığını, Kurşun ve Kadmiyum’un çalışma süresince bütün aylarda ve bütün boylarda tolere edilebilen değeri aştığı, Cıva’nın ise sadece şubat ayında tolere edilebilen değeri aştığı tespit edilmiştir. Çinko içerikleri ise bazı aylarda ve bazı boylarda tolere edilen değerin üzerine çıkmış, bazı aylarda ve bazı boylarda ise altında kalmıştır. Haziran, 2006In this study, selected research material Horse Mackerel samples which were ( Trachurus trachurus L., 1758 ) randomly selected and gathered from Fishmongers Shipdesk were hunted from The Northern Sea of Marmara . Timeframe for sampling periods are monthly between November 2005 and May 2006 In this study, I gathered 750 samples of Horse Mackerel. Horse Mackerels brought to the laboratory came in three different sizes which are small, medium and big and among themselves they are also seperated into two subsizes [Small size 1 (K1), Small size 2 (K2), Middle Size 1 (O1), Middle Size 2 (O2) , Big size 1 (B1), Big size2 (B2)] two different samples are prepared and dried into the stove for Mercury and other Metals (Cu, Cd, Zn, Pb). Metals are extracted by strong acid solubility liquid phase and results read by Atomic Absorption Machine ( The Model of AA-6701-F made by Shimadzu Company ) Hydrid system used for Mercury and Flame System is used for other Metals. In the seas of Turkey Heavy Metal analysis for Horse Mackarels are not excessive subject in the studied areas and slightly dissimilar to those studies made in different timeframes. As a result these studies are different than the others. At the end of this research, pollutions are variable on monthly basis, also during the copper working period, all the months and sizes do not exceed the allowance Water Products Regulations. However, the working period of Lead and Cadmium exceed allowance rate , and Mercury only exceeds allowance rate in February. Zinc contents in some months exceeded allowance rate but in some months and some sizes allowance rates stayed below level. June, 2006 Atilla RADJAEİ