Kara Çelebi-zâde Abdü’l-azîz Dîvânçesi (inceleme-metin-çeviri)

Abstract

ÖZETḲara Çelebi-zāde ¤Abdü’l-¤azíz Dívānçesi (İnceleme-Metin-Çeviri) adlı bu çalışma, 17. yüzyılın önemli şahsiyetlerinden Şeyhülislam Ḳara Çelebi-zāde ¤Abdü’l-¤azíz Efendi’nin hayatı, eserleri, edebî şahsiyeti ve Dívānçe’sinin tenkitli metni ile günümüz Türkçesine aktarımından oluşmaktadır.Üç bölümden meydana gelen çalışmada, birinci bölümde kendi eserleri ve kaynakların verdiği bilgilerden istifade edilerek şairin hayatı, eserleri ve edebî kişiliğine dair bilgilere yer verilmiştir.İkinci bölümde, Dívānçe’yi teşkil eden şiirler; nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redif açısından “Dívānçenin Şekil Hususiyetleri” başlığı altında incelenmiştir.Üçüncü bölümde ise Dívānçe metnini oluştururken istifade ettiğimiz gazellerini ihtiva eden Süleymaniye Ktp. Lala İsmail 723/ 6 nolu nüshanın tavsifi ve diğer şiirlerinin yer aldığı Ḳara Çelebi-zāde ¤Abdü’l-¤azíz Efendi’nin eserleri ve şiir mecmuaları nüshaların listeleri verilmiş ve bu nüshalardan hareketle metni kurmada takip ettiğimiz yol açıklandıktan sonra Dívānçe’nin transkripsiyonlu metni kurularak Dívānçe’yi oluşturan şiirlerin günümüz Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Son olarak da metinde geçen ve açıklanmaya muhtaç, üzerinde durulması gerekli görülen kelime ve kelime gruplarının beyit örnekleri ile açıklamaları yapılarak en sonunda da bu açıklamaların dizinine yer verilmiştir.

VIABSTRACTThis study named Divance of Kara Çelebi-zade Abdulaziz (Analysis-Text-Translation) consist of from an important bureaucrat of 17th century Shaykh al-Islam Kara Çelebizade Abdülaziz’s life, works, literary personality and critical edition of his Divance with transfer to modern Turkish.In the study that consist of three main chapter, in the first chapter by making use of the informations provided Kara Çelebi-zade Abdulaziz’s works and the sources, informations about ¤Azízí’s life, works and literary personality is inclued.In the second chapter poems that constitutive Divance is analyzed in terms of poetry forms/ shapes, prosody, rhyme and word after the rhyme under the title of “Form Specialty of Divance”.In the third and last chapter, while we constitute Divance’s text, we profit by in Süleymaniye Library Lala İsmail 723/ 6 registered manuscript copy’s description that his gazals are contain and the lists of the other poems that exist in Abdulaziz’s works and the poetry compilation books’s copies are given and with reference to these copies, after the methods in the construction of the Divance’s text was explained by us, the poems were transfer to modern Turkish by establishing the transcribed text of Divance. Finally, explanations of the word and word groups that are mentioned in the text and need to be explained are made with couplet samples. And finally, the index of the explanations is include.