Modern Suriye'nin oluşumu (1914-1946)

Abstract

2011’den beri Suriye’de devam eden iç savaş, dış güçlerin müdahalesi ile içinden çıkılmaz bir hal almıştır. Bu tez, tarihte Bilad-ı Şam olarak bilinen coğrafi bölgenin parçalara ayrılış sürecini ve bu süreçte etkin olan aktörleri incelemiştir. I. Dünya Savaşı’nın ardından bölgede kurulan manda idareleri, birer kolonici olarak hareket etmişlerdir. Bu durum Bilad-ı Şam coğrafyasının sahip olduğu siyasi ve kültürel kimliğin yok sayılmasına ve parçalara ayrılmasına sebep olmuştur. Ancak ayrı siyasi yapılanmalar beraberinde çetrefilli sınır tartışmalarını getirmiştir. Bu sebeple tezde öncelikle kolonyalizm, manda ve sınır kavramları üzerinde durulmuş ve sınırın devletler için ne anlam ifade ettiği açıklanmıştır. Tezin konusu olması hasebiyle Suriye’nin tarihsel arka planına odaklanılmıştır. Özellikle I. Dünya Savaşı’na giden süreçte Suriye ve Osmanlı merkezi arasındaki siyasi ilişki incelenmiştir. Ardından 1920-1946 yılları arası hüküm süren Fransız manda idaresinin oluşturduğu sistem ve sınırlar; Suriye haklarının özelikle “Vataniler” (Ulusal Blok) olarak bilinen siyasi hareketin faaliyetleri çerçevesinde ele alınmıştır. Nihayetinde, manda idaresinin Suriye Devleti’nin oluşumu ve takip eden süreçteki siyasi ve sosyal istikrarsızlığına etkisi olduğu gözlemlenmiştir.

The civil war that has been going on in Syria since 2011 has become inextricable with the intervention of foreign powers. This thesis examined the fragmentation process of the geographical region known as Bilad-ı Damascus in history and the actors that were active in this process. The mandate administrations established in the region after the First World War acted as colonists. This situation caused the political and cultural identity of Bilad-ı Damascus to be ignored and fragmented. However, separate political structures have brought about complicated border discussions. For this reason, in the thesis, the concepts of colonialism, mandate and border are emphasized and what the border means for states is explained. Since it is the subject of the thesis, the historical background of Syria is focused. In particular, the political relationship between Syria and the Ottoman center during the period leading up to World War I was examined. Then, the system and borders formed by the French mandate administration between 1920-1946 were discussed within the framework of the activities of the political movement known as the Homeland (National Block), especially of the Syrian rights. Ultimately, it has been observed that the mandate administration has an effect on the formation of the Syrian State and its political and social instability in the following process.