Russell’da özgürlük sorunu ve ahlak felsefesi

Abstract

Russell'a göre, felsefenin üç işlevi vardır. Bilimle ilgili olan ilk işlevi, sorun ortaya atarak bilime katkı sağlamasıdır. İkincisi insanın düşünsel yanıyla alakalıdır kişilik-dışı düşünme alışkanlığı kazandırır. Son olarak, insanda bir kişilik-dışı duygunun gelişmesini sağlar. Değer problemi konusunda bilimin söyleyeceği bir şey olmadığını savunan Russell, değer yargıları bir bilgi de ifade etmediği kanısındadır. O nedenle, 'değer' felsefenin bir sorunsalıdır. Fakat ahlâkî eylemler söz konusu olduğunda, eylemin neticesinin göz önünde bulundurulması gerekir. Bu da bilimsel bir konudur. Bir eylemin ahlâkî olabilmesi için insanın içgüdüsüne, bireyin ve toplumun menfaatlerine uygun olması gerekir. Russell, ahlâkın iki kaynağı olduğunu ifade eder. Toplumsal yönüyle ilgili olarak ahlâk, insanlar arası çatışmalardan doğmuştur. Bireysel tarafıyla ilgili olarak da, yenilikçi önderlerin girişimleriyle ortaya çıkmıştır. Toplumsal ahlâk, iktidar tarafından şekillendirilir, o yüzden statükocudur. Bireysel ahlâk ise devrimcidir. Her ikisi de toplum için gereklidir. Aralarında denge sağlanmalıdır. Din ile ahlâk arasında bir ilişki yoktur, diyen Russell'a göre, dinin yerine kişilik-dışı düşünce ve duygudaşlığı aşılayan felsefe geçmelidir. Ama, din bir olgudur da, baskı yoluyla yok edilmemelidir. İnsanlara rasyonel düşünme öğretildiği takdirde dine zaten ihtiyaç kalmayacaktır. Ahlâk, iktidarın da tesiri altında kalmıştır. Devlet, mutlak itaati telkin etmemeli, yeniliklere karşı çıkmamalıdır. İktidar güdüsü normaldir, ama iktidar felsefeleri bir deliliktir. Russell testified that philosophy has three functions. Its first function related to science is to contribute science by bringing a certain problem forward. The second is associated with the philosophical aspect of man. It gives people habitude of thinking outside the personality. Russell says the science does not have anything to say about the value problem, nor the value judgements mean any information. Therefore, the value is problematic of philosophy. Nevertheless, in respect the moral actions, the result of the action should be taken into consideration. And this is a scientific issue. An action is moral if only it is in conformity with the instinct of the man, with the interests of the individual and the society. The moral has to sources, the moral, in respect of its social aspect, is born out of the struggle among man. In respect of its individual aspect, it is born out of the attempts of the reformist leaders. The social moral is shaped by the power, and is therefore the defender of the status quo. The individual moral is revolutionary. Both are necessary for the society and there should be a balance between them. Russell contends that there is no relation between religion and the moral. The religion should be replaced by thinking outside the personality and the philosophy, which provokes empathy. However, the religion is a fact and should not be destroyed by suppression. In case people are taught the rational thinking, there will be no need for religion. The moral is also influenced by the power. The state should not counsel the absolute obedience, and should not react the renovation. The instinct of power is normal, but the philosophies of power is madness.