İnsan kaynakları yönetiminin endüstri ilişkileri sisteminin gelişimi içinde artan önemi ve bir uygulama

Abstract

İnsan Kaynakları Yönetiminin Endüstri İlişkileri Sisteminin Gelişimi İçinde Artan Önemi Ve Bir Uygulama adlı çalışmamızda, endüstri ilişkileri sisteminin bugünkü değişim ve gelişimi içinde insan kaynakları yönetiminin aldığı ve alacağı rollerle, her geçen gün bu sistem içinde artan önemi, incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel savı insan kaynakları yönetiminin işletmenin diğer fonksiyonlarında olduğu gibi özellikle işçi-işveren ilişkilerinde de önemini ve ağırlığını arttırdığı üzerine odaklanmıştır. Bu anlamda çalışmamız, insan kaynakları yönetimi boyutundaki gelişmeler kadar endüstri ilişkilerinde meydana gelen değişim ve gelişmelere de bağlantılı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Diğer taraftan çalışmanın ilgili olduğu boyutların iş hayatında yer alan başka gelişmelerle de yakından ilgili olduğu anlatılmaya çalışılmıştır. Bu boyutların; insan kaynakları yönetimi ve endüstri ilişkileri sisteminin işlevlerinin kapsamıyla doğrudan ilgili olduğu gibi, bir takım sosyal ekonomik ve yapısal gelişmelere de bağlı olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Kavramsal boyutta vurgulanmaya çalışılan bir nokta da, insan kaynakları yönetimi ve endüstri ilişkilerinin gelişim yönünün ters orantılı olduğudur. Endüstri ilişkilerinde özellikle son çeyrek yüzyılda çeşitli boyutlardaki gerilemenin etkileri görülürken aynı dönem insan kaynakları yönetiminin ortaya çıkışı ve yükselişinin yaşandığı zaman dilimi olmuştur. Bu bağlamda her iki disiplinin de geçmişi ve bugünkü durumu anlatılırken, gelecekte de ortaya çıkabilecek konumlarına da kısaca değinilmeye çalışılmıştır. Tanımlamaya çalışılan ana konu, savunulmaya çalışılan savlar ve belirlenen sınırlar içinde, çalışmamızın kapsam açısından genel hatları toplam altı bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde konu ile ilgili temel kavram ve tanımlarla birlikte endüstri ilişkileri ve insan kaynakları yönetiminin tarihsel gelişimi ve işlevlerine değinilmiştir. Daha sonra ele alınan ikinci bölümde endüstri ilişkileri sisteminin gelişimini makro boyutta belirleyen ve değişimin yönünü gösteren belli başlı diş faktörler incelenmeye çalışılmıştır. İnsan kaynakları yönetiminin işlevleri ve bu işlevlerin endüstri ilişkileri sistemi içinde yerinin anlatıldığı üçüncü bölümümüzde, kısaca işlevler tanımlandıktan sonra bu işlevlerin endüstri ilişkileri içinde nasıl yer aldığı ve endüstri ilişkilerinin temel kurallarıyla toplu iş sözleşmesinin kapsamı içinde ne boyutta bulunduğu anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın temel savını oluşturan endüstri ilişkilerinde insan kaynakları yönetiminin önemini arttıran etkenler isimli dördüncü bölümünde yapısal, ekonomik, sosyal ve güncel etkilerin insan kaynakları yönetiminin işçi-işveren ilişkilerinde önemini nasıl arttırdığı anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın kavramsal açıdan son bölümünü oluşturan beşinci ana başlık altında ise insan kaynakları ve endüstri ilişkileri sistemlerini uyumlaştırma çabaları ve gelecekte ortaya çıkabilecek rolleriyle yeni model arayışlarına değinilmektedir. Altıncı ve son bölüm çerçevesinde ise kavramsal kısmın uygulanması bağlamında işletme bünyesinde konuyla birinci derece ilgili olan insan kaynakları müdürleriyle anket çalışması yardımıyla bir araştırma yapılmıştır. Bu nedenle araştırma için ihracat yönünden lokomatif sektör olması ve dünya piyasalarındaki değişimlere duyarlı, iç ve dış piyasalardaki moda ve sosyal eğilimleri yakından izleyen, insan kaynakları politikalarına yatkın, insana ve müşteriye odaklı yöneticilerin yer aldığı, ciro ve büyüklük açısından en uygun görülen tekstil sektörünü tercih ettik. Bu anlamda İstanbul Sanayi odasının 1999 yılı için tespit ettiği 500 büyük sanayi kuruluşu içinde sayılan 97 tekstil firmasının tamamının insan kaynakları yöneticilerine anket çalışmamızı ulaştırarak tezimizin teorik ayağını oluşturmaya çalıştık. Ayrıca konumuza daha geniş bakış açısı kazandıracağını tahmin ettiğimiz kaynakları da ekler bölümünde sergilemeye çalıştık. Yapmaya çalıştığımız bu kavramsal çalışmanın, bugünün geniş başlıklarını içeren konular içinde ufak bir pencere açması temennimizdir. Kuşkusuz yaşanan değişimin hızı ve gelişmenin boyutları yapılan bu tür çalışmaları eskitecek ve güncelliğini yitirtecektir. Temel amacımız bugünü resmeden küçük bir fotoğrafın akademik albüme katılması dileğidir.

In our study named The Increasing Importance Of Human Resource Management in the Improvement Of Industrial Relations System and a Practice, we have worked out to analyse the improving importance of the role of the human resource management in today's changing and improving industrial relations system. Our basic idea in this study is the improving importance of human resource management in between the relations of employers and the employers. Another importantpoint of view is the visa versa relation between the industrial relations and the human resource management. In the last 25 years while the importance of human resource management has increased the importance of industrial relation hasdecreased. Our stady is consisted of six parts In the first part we concentrated on the basic concepts and definitions. In the sacond part the factors which infivenced the industrial relations system is considered. In the third part the functions of human relations management is defined. And expressed how these functions took place in the industrial relations. Our fourth part considers the functions which increases the importance of human resource management in industrial relations. Which is also our basic idea. The fifth part concentrates in the future of the human resources and the industrial relations. Our sixth and the last part is the practice of the study. In this part we communicated and interviewed with the human resources managers of Turkey's biggest 97 textile companies. In 1999 ISO fixed the 500 big industry companies in Turkey. The companies we surveyed in are the 97 textile companies which took place in the ISO list.