Anonim ortaklıklarda kanuni yedek akçeler

Abstract

TTK md 466 uyarınca anonim ortaklıklar her yıl karlarının %5'ini ödenmiş esas sermayelerinin %20'sine ulaşıncaya kadar kanuni yedek akçe olarak ayırmak zorundadırlar. Kanuni yedek akçe ayırımının ortaklığa bir zorunluluk olarak yüklenmesinin sebebi ortaklığın sermayesinin bütünlüğünü korumak ve alacaklıların haklarını korumaktır. Kanuni yedek akçenin olağan kaynağı safi karın vergiler düşüldükten sonraki kar mı, yoksa vergi düşülmeden önceki kar mı olduğu konusunda uygulamada ve doktrinde görüş ayrılığı vardır. Kanuni yedek akçenin olağan kaynağı olan kar yanında emisyon primlerinden elde edilen kazançlar ve hisse senedi ıskat kazançları da kanuni yedek akçenin olağandışı kaynaklarıdır. Kanuni yedek akçeler birinci ve ikinci tertip kanuni yedek akçeler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Her yıl safi kardan yapılan ayırım birinci tertip kanuni yedek akçe; birinci tertip kanuni yedek akçe ayrıldıktan sonra pay sahipleri ve kara iştirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılan kısmın onda biri ise ikinci tertip kanuni yedek akçeyi teşkil eder. Kanuni yedek akçe tutarı esas sermayenin yarısını geçmedikçe ancak kanunla belirlenen yerlere harcanabilir. Kanunda öngörülen sınır aşıldığında kanuni yedek akçeler ihtiyari yedek akçeler gibi serbestçe kullanılabilirler.