Yeni yatırım tasarısı düzenleme,çözümleme ve değerleme

Abstract

Bu çalışmanın konusu; Yeni Yatırım Tasarısı Düzenlenme, Çözümleme ve Değerleme dir. Bu konu, özellikle yeni yatırım yapacak yatırımcılara ve bu konularda kaynak arayan diğer ilgililere kuramsal ve uygulanabilir bilgiler vermek, izlenecek yol ve usül yönünden yardımcı olmak ve böylece bilime katkı, yenilik getirmek için seçilmiştir. Ekonomik kalkınma, mal ve hizmet üretimi ile gerçekleştirilebilmektedir. Mal ve hizmet üretiminin artırılması da mevcut ve yeni kurulacak üretim birimlerinin tam kapasitede çalıştırılmalarına bağlı bulunmaktadır. Kurulmuş ve kurulacak tüm birimlerin tam kapasite ile çalışmaları sonucunda kâr elde etmeleri doğaldır. Bu şartların yerine getirilememesi halinde, ekonomi de büyüme durmakta, yavaşlamakta, tam kapasiteye ulaşamayan işletmelerde birim maliyetleri tam kapasiteye göre daha yüksek olmakta ve faaliyet sonuçlarının kârla kapatılabilmesi amacıyla satış fiyatları yükseltilmektedir. Bu son durumda da enflasyon yükselmekte halkın refah seviyesi gerilemekte ve ihracat şansı azalmaktadır. Bu olumsuz gelişmeler mevcut işletmeler için söz konusu olur; aynı üretim dalına yeni yatırım yapmak da olumsuzlukları daha çok ağırlaştırmaktadır. Ayrıca bu, kıt olan kaynakların atıl kalmasına yol açmakta ve ihtiyaç olan üretim dallarına yeterince kaynak aktarılmasını engellemektedir. Sonuç olarak, doğru yatırım kararı vermek, milli gelir artışını ve toplumun refahını sağlamak açısından son derece önemlidir. Bitirilemeyecek, kâr edemeyecek, hiç çalıştırılmayacak veya tam kapasiteye ulaştırılamayacak yatırım tasarılarının finansmanına katılmak, milli gelir artışının yavaşlamasına, kıt kaynakların israfına neden olur; toplumun refahına ve istihdama olumsuz etkiler yapar. Bir ülkede ekonomik gelişmenin şartlarından birisi de yatırımların ussal bir şekilde ve verimli alanlara yapılmasıdır. Üretim faktörlerinin verimli kullanımı, uygun zamanda ekonomik ve gerekli yatırımların seçimi ile mümkündür. Kalkınmanın temel ilkesi kârlı ve verimli yatırım alanlarına kaynakların hesaplı bir şekilde tahsisidir. Kalkınma planlarının bu temel hedefi, yatırım tasarılarının bütün tekniklerinin bilinmesi ve uygulanması ile gerçekleşebilir. Yatırım tasarılarında herhangi bir yatırımın ihtiyaç derecesi, talep seviyesi ile üretim kapasitesi, finansman, maliyet ve kârlılık durumu incelenir ve değerlendirilir. Bu nedenlerle yatırım tasarılarının finansmanına karar vermek önemli bir konudur. Yatırım, kişi veya kurumlarca belirli bir zaman dilimi içinde mal ve hizmet üretimi yapmak ve ondan bir artırım sağlamak amacıyla üretim araçlarının oluşturulması yani dönen ve duran varlıkların edinilmesi ve işletmeye alınmasıdır. Üzerinde önemle durulması gereken ve yatırımcıyı en çok meşgul eden faaliyet yatırım kararıdır; yatırım kararlarını da en çok etkileyen yatırım tasarılarına kaynak oluşturmaktadır. Yatırım tasarısı, gerçekleştirilmesi düşünülen yatırım seçeneklerinden en iyisinin seçilmesi için yapılan öngörüdür. Bu üretilmekte olan veya henüz üretimi bulunmayan mal ve hizmet üretimine yönelik olur; sabit varlıkların, üretim araçlarının edinilmesi ve bunların devreye alınmasını içerir. Bu, işletme sermayesinin hesaplanması ve hesaplamalarda fayda ve kayıpların değerlendirilmesi için yapılır. Yatırım tasarılarının incelenmesinde, bir takım eksiklikler görülebilmektedir. Bu eksiklikler, çoğu zaman bu konudaki kavram, ilke ve yöntemlerden kaynaklanır. Bu konuda tecrübeli ve geniş bilgi birikimine sahip olan kişiler bulunmaktadır. Ancak bunların çoğunluğu bilgilerini ihtiyacı olanların yararına sunmak için geniş yayın yapma ve açıklama imkanını bulamazlar veya yatırım yapacak kişilere, ana konu olarak neler yapılmasından çok ayrıntıları verirler. Bu durumda da konu açıklığa kavuşamaz. Gerçek ve tüzel kişiler, mamül üretecekleri ve yeni çalışma alanları oluşturacakları zaman çeşitli yatırımlar yaparlar. Bunlar yeni kuruluş yatırımları, genişletme yatırımları, yenileme yatırımları, modernleştirme yatırımları ve benzerleri olarak adlandırılır. Bu çalışmanın amacı; - Yatırım türleri ve temel kavramlar konusunu açıklamak; - Yeni yatırım tasarısı üzerine çalışma yapanlara, yatırım yapacaklara, bu konuyu araştıranlara, kuramsal ve uygulanabilir bilgiler vermek ve yol göstermek; - Yeni yatırım tasarılarını düzenleme, inceleme ve değerlemedir. Yatırım tasarılarını düzenleme, çözümleme ve değerlemesi çok geniş bir konudur. Burada konu yalnız yeni yatırım tasarısı düzenleme, çözümleme ve değerleme ile sınırlandırılmıştır. Başka bir deyişle bütün yatırım tasarılarının üzerinde durulmamış yalnız yeni yatırım tasarısı ele alınmış ve incelenmiştir. Bu çalışma, muhasebe-finansman bilim dalı içinde ele alınmıştır; bu bilimin kurallarına ve bilimsel çalışma ve yazma yöntemlerine uygun olarak işlenmiştir. Bu çalışma, Yayın ve Kaynaklar dışında, Giriş bölümü ile birlikte, Temel Kavramlar, Yeni Yatırım Tasarısı, Yeni Yatırım Tasarısında Mali Tablolar, Yeni Yatırım Tasarısında Mali Tabloları Çözümleme, Yeni Yatırım Tasarısını Değerleme ve Sonuç, olmak üzere yedi ana bölümden oluşur. Yatırım tasarıları ile ilgili Türkçe yapıtlar oldukça azdır. Olanlar da konuyu daha farklı yönlerden ele almıştır. Bu çalışmanın, adı ve içeriği bu konuda yazılmış öteki çalışmalardan farklıdır; kendine özgüdür. Bu konuda elde edilebilen Türkçe;yayınlar ve kaynaklar incelenmiştir. Yayın ve kaynakların bazılarından bu yapıtın oluşumunda doğruca ve dolaylı olarak yararlanılmıştır. Doğruca yararlanılan yayınlar dipnot olarak gösterilmiştir. İncelenen, doğruca ve dolaylı yararlanılan yayınlar ve kaynaklar bu yapıtın sonunda toplu olarak gösterilmiştir. Yatırımlara ait temel kavramlara bu giriş bölümünde yer verilmemiştir. Bunlara Giriş bölümünden hemen sonra Temel Kavramlar başlığı ile belirli bir bölüm ayrılmıştır.