İsrail’in güvenlik anlayışının şekillenmesinde Yahudi kolektif bilinçdışının etkisi

Abstract

ÖZETİSRAİL’İN GÜVENLİK ANLAYIŞININ ŞEKİLLENMESİNDE YAHUDİ KOLEKTİF BİLİNÇDIŞININ ETKİSİBu çalışma İsrail Devleti’nin güvenlik anlayışını disiplinlerarası bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla, çalışmanın analiz çerçevesi olarak Carl Gustav Jung’un kolektif bilinçdışı kavramı kullanılmıştır. Jung, kolektif bilinçdışının arketiplerden beslendiğini ve açığa çıkabilmesi için arketipleri kullandığını söylemektedir. Bu bağlamda Yahudi kolektif bilinçdışının izini sürerken arketiplerden yararlanılmıştır. Yahudi kolektif bilinçdışının güvenlik kavramına yaklaşımını anlayabilmek adına güvenlik temelli beş arketip tespit edilmiştir: Sınır, mekân, ölüm, sürgün ve düşman arketipleri. Belirlenen güvenlik temelli arketipler Yahudi kutsal kitabı Tanah’ta yer alan anlatılar üzerinden incelenmiştir. Üç somut durum çalışmanın örneklemi olarak seçilmiş; bu noktada devlet bir beden olarak ele alınmıştır. Zira bir devletin akıl, söylem ve eylemleri olgusal olarak devleti anlamada prototip oluşturmaya yardım edecektir. İsrail Devleti’nin aklı olarak “Temel Yasa: İsrail Yahudilerin Ulus Devleti” yasası, söylem olarak “Never Again”, “Masada Shall not Fall Again”, eylem olarak da Batı Şeria Duvarı seçilmiştir. Seçilen örneklemlerde güvenlik arketipleri tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında hermenötik (yorumsamacı) yöntemle Yahudi kolektif bilinçdışının bugün İsrail Devleti’nde nasıl işlediği açıklanmıştır. vİÇİNDEKİLERÖZET ................................................................................................................................ iABSTRACT ..................................................................................................................... iiÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR .............................................................................................. ivİÇİNDEKİLER ............................................................................................................... vGİRİŞ ............................................................................................................................... 11. KAVRAMSAL ÇERÇEVENİN SINIRLARINI ÇİZMEK: GÜVENLİK, KOLEKTİF BİLİNÇDIŞI .............................................................................................. 41.1. Güvenliği Anlamlandırmak............................................................................. 41.2. Bilinçdışı ve Kolektif Bilinçdışı ....................................................................... 61.2.1. Arketip: Geçmişin Anlamlandırılması .................................................. 151.2.2. Carl Gustav Jung’un Açıkladığı Başlıca Arketipler ........................... 171.3. Toplumsal Bellek: Geçmişin Hatırlanması .................................................. 211.3.1. Bellek ........................................................................................................ 211.3.2. Toplumsal Bellek ..................................................................................... 221.3.3. Geçmişin Hatırlanması ........................................................................... 242. GÜVENLİK TEMELLİ ARKETİPLERİN KEŞFİ ........................................... 282.1 Güvenlik Anlayışını Etkileyen Arketipler: Sınır, Mekân, Ölüm, Sürgün, Düşman....................................................................................................................... 282.1.1. Sınır Arketipi ........................................................................................... 302.1.2. Mekân Arketipi ....................................................................................... 352.1.3. Ölüm Arketipi ......................................................................................... 402.1.4. Sürgün Arketipi ...................................................................................... 422.1.5. Düşman Arketipi ..................................................................................... 453. İSRAİL DEVLETİ’NİN GÜVENLİK ANLAYIŞININ ARKETİPSEL İZLERİ: YASA-SÖYLEM-EYLEM ÜÇLÜBİRLİĞİ............................................................... 493.1 İsrail’in Yahudi Devleti Olarak Kuruluşu ................................................... 493.2 İsrail Güvenlik Anlayışını Disiplinlerarası Yaklaşımla İncelemek ........... 573.3 “Temel Yasa: İsrail Yahudilerin Ulus Devleti” Yasasını Güvenlik Arketipleriyle Yeniden Okumak ............................................................................. 61vi3.4 “Never Again” ve “Masada Shall not Fall Again” Söylemlerinde Güvenlik Temelli Arketiplerin İzleri ....................................................................................... 643.5 Batı Şeria Duvarı’nın Arketipsel Temelleri ................................................. 70SONUÇ .......................................................................................................................... 72KAYNAKÇA ................................................................................................................. 76

ABSTRACTTHE IMPACT OF JEWISH COLLECTIVE UNCONSCIOUS IN SHAPING OF ISRAEL’S SECURITY PERCEPTIONIn order to examine the State of Israel’s understanding of security with an interdisciplinary approach, Carl Gustav Jung's concept of the collective unconscious has been chosen as the analysis framework. Jung says that the collective unconscious feeds on archetypes and uses archetypes to reveal itself. In this context, archetypes have been used while tracing the Jewish collective unconscious. To better understand the approach of the Jewish collective unconscious to the concept of security, five security-based archetypes have been identified. These archetypes are border, space, death, exile and enemy. These identified security-based archetypes have been examined through the narratives in the Jewish holy book Tanakh. The state has been considered as a body while choosing the three concrete cases as the sample of the study. A state's mind, discourse, and actions will help create a prototype to understand the state. The Basic Law: Nation State of the Jews of Israel law is chosen as the mind of the State of Israel, Never Again and Masada Shall not Fall Again as the discourse, and the West Bank Wall as the action. Security archetypes have been identified in the selected samples. In the light ofthese findings, how the Jewish collective unconscious works in the State of Israel today has been explained by using the hermeneutic method.