Sabır ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide depresyon, anksiyete ve stresin etkilerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı sabır ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide depresyon, kaygı (anksiyete) ve stresin etkisinin Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) çerçevesinde incelenmesidir. Ayrıca sabır, psikolojik sağlamlık ve depresyon, kaygı ve stres değişkenlerinin farklı demografik değişkenler (cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi, yaş, kardeş sayısı ve kaçıncı çocuk olduğu) açısından incelenmesi de amaçlanmıştır. Bu hedefe ulaşmak için de ilişkisel tarama modeli ve YEM kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da aktif öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen İstanbul ilindeki liselerde aktif öğrenim gören 184 kız ve 116 erkek olmak üzere toplam 300 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, Tanko, Ekşi, Hatun ve Ekşi (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Psikolojik Sağlamlık İçin Koruyucu Faktörler Ölçeği (PSKFÖ), Sarıçam (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASÖ-21) ve Doğan ve Gülmez (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Sabır Ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Çalışmada verilerin analizi için IBM SPSS ve 26.0 kullanılmıştır. Araştırmanın amaçlarını test etmek üzere verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t Testi, ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda sabır, psikolojik sağlamlık, depresyon, kaygı ve stres puanlarının çalışmada ele alınan demografik değişkenlerin bazılarına göre farklılaştığı görülmüştür. Değişkenler arası kurulan modelde sabır ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu ve depresyon, kaygı ve stresin bu ilişkiyi negatif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilediği görülmüştür. Tüm bu bulgular doğrultusunda araştırmalara sabır ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide depresyon, kaygı ve stres değişkenlerinin etkisi ile ilgili çalışmanın dahil edilmesinin alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The aim of this study is to examine the effects of depression, anxiety and stress on the relationship between patience and psychological resilience within the framework of the Structural Equation Model (SEM). It is also aimed to examine the variables of patience, psychological resilience and depression, anxiety, and stress in terms of different demographic variables (gender, school type, grade level, age, number of siblings and which child of the family). Relational survey model and SEM were used to achieve this goal. The study group of there search consists of high school students actively studying in Istanbul in the 2021-2022 academic year. The sample of the study consists of a total of 300 students, 184 girls and 116 boys, who are actively studying in high schools in Istanbul, selected by the easily accessible sampling method from the population.In the study, the personal information form was used as the Protective Factors Scale for Psychological Resilience (PSRFI), which was adapted into Turkish by Tanko, Ekşi, Hatun and Ekşi (2021), the Depression Anxiety Stress Scale (DAS-21) and Doğan, which was adapted into Turkish by Sarıçam (2018). Data were collected using the Patience Scale, which was adapted into Turkish by Doğan and Gülmez (2014). For the data analysis in the study, IBM SPSS and 26.0 programs were used. Independent Groups t-Test, ANOVA (One Way Analysis of Variance), Pearson Product-Moment Correlation and Structural Equation Model were used in the analysis of the data to test the aims of the research. As a result of the research, it was seen that the scores of patience, psychological resilience, depression, anxiety and stress differ according to some of the demographic variables discussed in the study.In the model established between the variables, it was seen that there was a positive and significant relationship between patience and resilience, and depression, anxiety and stress affected this relationship negatively and significantly.In line with all these findings, it is thought that the inclusion of a study on the effects of depression, anxiety and stress variables on the relationship between patience and resilience will contribute to the literature.