İslam hukukunda meşru müdafaa

Abstract

İslâm hukukuna göre meşru müdâfaa nefsi, ırzı veya malı korumak için yapılan bir harekettir. Meşru müdâfaanın hukukî esası Kitap, Sünnet ve İcma'ya dayanmaktadır. Meşru müdâfaanın, hukuka uygunluk sebeplerinden biri olması dolayısıyla saldırı ve savunma ile ilgili çeşitli şartlar vardır. Hayatına, namusuna veya malvarlığına yönelik bir tehlike ile karşılaşan kimse normal zamanlarda güvenlik güçlerine başvurmalıdır. Ancak saldırı çok yakın bir zamanda gerçekleşecekse yahut gerçekleşmişse güvenlik güçlerinin etkili bir şekilde müdahale etmeleri çoğunlukla mümkün değildir. Bu sebeple haksız saldırı altında bulunan kişinin kendini savunması lazımdır. Savunma zorunlu ve ölçülü olmalı, savunma için güç kullanmaktan başka çare kalmamalıdır. Öte yandan savunma için haksız saldırıyı önleyecek kadar güç kullanılabilir. Daha fazla güç kullanılması hukuka aykırıdır. Saldırı başlamadan önce yapılan savunma bizzat haksız bir saldırı kabul edilir. Saldırı bittikten sonra yapılan savunma ise öç almadır. Saldırıdan kaçmak veya güvenlik güçlerine sığınmak mümkün ise savunma amacıyla güç kullanmak hukuka uygun değildir. Savunma vasıtaları hukuka uygun olmalıdır. Dolayısıyla hukuka uygun olmayan yani makul karşılanmayan savunma vasıtalarının hukukî ve cezâî sorumluluğun doğmasına sebep olması mümkündür. Meşru müdâfaa sadece kişinin kendini savunması için değildir. Başkasının nefsi, ırzı veya malı da haksız saldırıya karşı savunulabilir. Bu savunma bazen kişiyi başkasından veya kişiliği kendisine karşı korumak için de olabilir. Genel olarak, İslâm hukukuna göre meşru müdâfaa bir haktır. Ancak bu konuda fıkıh mezhepleri arasında farklılıklar bulunmaktadır. Buna göre meşru müdâfaa bazen dinî bir görev olabilmektedir.

According to Islamic law self defence is motive against unjust attack to preserve life, chastity or property. In Islamic law legalitiy of self defence is depending on the Qur'an, the tradition and Islamic consensus. There are various condition, about attack and defence. Because self defence is one of the excuses of legitimate. One whose life, chastitiy or property is threatened should normally have recourse to the police. However, it is often impossible to appeal effectively to the police when an attack is imminent or actually taking place. For this reason, a person who is under unjust attack must defend himself. Defence is must be inevitable and moderate. The force must be the only way of repelling the attack. On the other hand only such force may be used as is necessary to avert unjust attack. The use of greater force would be illicit. To use force before the attack has begun, would itself be aggression; to use force after the attack is over would be revenge. If one could escape the attack, or have effective recourse to the police, the use of force would not be legitimate. Self protective measures must be legitimate. Consequently unlawful, that is, unreasonable, self protective measures may result in civil and criminal liabilitiy. Self defence is not only to defend oneself but also may be defended another whose life, chastity or property against unjust attack. This defence sometimes may also to defend a person from another person or in favour of personality against oneself. Generally, according to Islamic law self defence is a right. In this matter there are a lot of different between schools. In that case sometimes self defence may be a religious duty.