Tarihî Gelişimi Bağlamında Paranın Doğasını ve İcadını Tartışmak

Abstract

Amaç –İktisat teorisinin ve tarihinin tartışmalı konu başlıklarından biri, paranın doğası ve icadıdır. Bu zamana kadar paranın doğası konusunda tatmin edici bir açıklama yapılamadığı gibi paranın Lidyalılar tarafından icat edildiği iddiası da yeni bulgularla hergeçen gün zayıflamaktadır. Bu makalede paranın ne olduğuna ilişkin tutarlı bir açıklamaya ulaşılmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte paranın ne zaman ve kimler tarafından icat edildiği de araştırılmıştır.Yöntem –Bu araştırma için tarihsel-karşılaştırmalı yöntemin yanı sıra yorumsayıcı veya tarihselci yöntemden de faydalanılmıştır. Bununla birlikte kavram ve teorilerin iktidar ilişkilerinden azade olmadığını söyleyen eleştirel yöntem, Lidya iddiasının sorgulanmasına katkı sunmuştur. Ayrıca paranın ne olduğu konusunda para nesnesine değil de para fikrine odaklanmak gerektiği hususunda kurumcu iktisadın yaklaşımından faydalanılmıştır.Bulgular –Metalizmin yanı sıra devlet ve kredi teorileri de paranın kendisi ile işlevleri veya para kavramı ile para nesnesi arasında açık bir ayrım yapmamıştır. Bu durum, para olgusunun açıklanmasını veya anlaşılmasını zayıflatmıştır. Bu makalede paranın, değeri temsil eden yasal sembol olduğu öne sürülmüştür. AyrıcaLidya iddiasının temel dayanakları olan damgalama, elektron madeni ve Lidya’nın öncülüğü varsayımlarının geçersizliği ortaya konulmuştur.Tartışma –Paranın ne olduğuna ve ne zaman icat edildiğine ilişkin tutarlı bir açıklama yapılamayışının nedeni, iktisat teorisinin Batı merkezci karakteridir. İktisat teorisinin bütün toplumlara hitap edebilmesinin yolu, Batı merkezci karakterinin tartışılması ve sorgulanmasından geçmektedir. Bu makale, bu amaca yönelik bir girişimdir. Anahtar kelimeler: Para, Paranın işlevleri, Para teorileri, Sikke, Lidya

Purpose –One of the controversial topics of economic theory and history is the nature and invention of money. To date, there has been no satisfactory explanation of the nature of money, and the claim that money was invented by the Lydians has been weakened by new evidence. This paper attempts to provide a coherent explanation of what money is. It also investigates when and by whom money was invented.Design/methodology/approach –In addition to the historical-comparative method, the interpretive or historicist method was also used for this research. However, the critical method, which states that concepts and theories are not free from power relations, contributed to the questioning of the Lydian claim. In addition, institutional economics has been used to focus on the idea of money, not the money object, about what money is.Findings –In addition to metalism, theories of state and credit did not make a clear distinction between money itself and its functions, or between the concept of money and money object. This situation has weakened the explanation or understanding of the money phenomenon. It has been argued in this paper that money is the legal symbol that represents value. In addition, the invalidity of the assumptions of imprinting, electron mine, and the pioneering of Lydia, which are the basic foundations of the Lydianclaim, were revealed.Discussion –The reason why there is no coherent explanation of what money is and when it was invented is the Western-centred character of economic theory. The way that economic theory can appeal to all societies is through the discussion and questioning of its Western-centred character. This paper is an attempt to that purpose. Keywords: Money, Functions of money, Money theories, Coin, Lydia