Şüphelinin ve sanığın savunma hakkının sınırları

Abstract

Anayasa’nın, “Temel Haklar ve Ödevler” bölümünde, “Hak Arama Hürriyeti”başlığı altında 36. maddede bir temel hak olarak düzenlenen savunma hakkı, şüphelininve sanığın sahip olduğu en önemli haklardan biridir. Savunma hakkı, suç isnadı altındakikişinin kendisini savunması için gerekli hukuki imkanlardan oluşur. Bu bağlamdasavunma hakkı; susma ve kendi aleyhine delil sunmama, dosya inceleme ve dosyadanörnek alma, müdafiden yararlanma, tercümandan yararlanma, soru sorma, savunmadelillerinin toplanmasını talep etme ve delil sunma, duruşmada hazır bulunma gibişüphelinin ve sanığın savunması için gerekli temel hakları kapsar.Savunma hakkı kapsam itibariyle oldukça geniş bir hak olmasına rağmen mevcutyasal düzenlemeler savunma hakkının da sınırları olduğunu göstermektedir. Bu hakkınkapsamı altındaki her bir hakkın ayrı ayrı birtakım sınırları bulunmaktadır. Dolayısıylaşüpheli ve sanık, savunma hakkını ancak bu sınırları aşmayacak şekilde kullanabilir.Çalışmamızda, şüphelinin ve sanığın sahip olduğu savunma hakkının sınırları;ulusal mevzuat, uluslararası sözleşmeler ve içtihatlar doğrultusunda incelenmiştir. İkibölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde; şüpheli, sanık ve savunma kavramsalolarak tanımlanmış ardından bir hak olarak savunmanın tarihsel gelişimi, bu hakkınözellikleri ve kullanım şekilleri açıklanmıştır.İkinci bölümde; savunma hakkının kapsamı itibariyle susma, dosya inceleme vedosyadan örnek alma, tercümandan yararlanma, duruşmada hazır bulunma, iddiatanıklarına soru sorma, savunma delillerinin toplanmasını talep etme ve delil sunmahaklarına dair verilmiş olup ardından şüphelinin ve sanığın bu haklarınıkullanırken yasal olarak ne kadar ileri gidebileceği irdelenmiştir.

In the Fundamental Rights and Duties section of the Constitution, the rightto defense, which is regulated as a fundamental right under Article 36 Freedom ofRights are is one of the most important rights of the suspect and the accused.The right to defense consists of the legal means necessary for the defendant todefend him/ herselfIn this context, the right to defense; It includes the fundamental rightsnecessary for the suspect and the defendant to defend him/ herself; the right tosilence, to examine the case file, to consult with the lawyer, to use the interpreter,to ask questions, to request evidence of defense, to present evidence, to be presentat the hearing. In this respect, although the right to defense is quite broad in scope,the existing legal regulations.The existing legal regulations show that the right to defense has limits.Therefore, the suspect and the accused may use the right to defense only if theydo not exceed these limits. In the first part of our two-part study; The concept ofthe suspect, the defendant and the defense is defined conceptually, then thehistorical development of the defense as a right, the characteristics of this rightand its usage methods are explained.In the second part; rights within the scope of defense rights will beexamined in general. Then, the question of how the suspect and the defendant cango legally when using these rights are examined.