Yaş presle (seramik) şekillendirme

Abstract

Seramik her çağda olduğu gibi günümüzde de üretim tekniklerinin sınırlarını zorlamakta ve yeni üretim şekillerinin uygulanabilirliğinin artmasını sağlamaktadır. Yaş presle şekillendirme de bunlardan biridir. Teknik olarak ram pres tabir edilen seri imalat preslerinin kullanıldığı bu üretim şeklinde, en önemli olay baskı kalıbının hazırlanması aşamasıdır. Bu kalıplar presleme için özel üretilen gözenekli bir tür sert alçıdan yapılmaktadır. Buradaki uygulama mantığı bu sert alçının preste kırılmasını önlemek; aynı zamanda da gözenekleri sayesinde kalıbın içinden hava geçirerek, kalıbın baskı sonrasında ürünü rahatça bırakmasını sağlamaktır. Seri üretim amacı ile, plastik seramik çamurunu presleyebilecek bir teknik olan presle plastik şekillendirme, ilk üretimi 20. Yy. başında olmasına rağmen henüz fazla yaygınlaşmış bir üretim şekli değildir. Bunun sebeplerinin başında da teknolojik birtakım sorunlar yatmaktadır. Bu sorunlardan en önemlisi uygun kalıp alçısının teminidir. Prese uygun kalıp alçısının üretimi rantabl ve ekonomik olmaya başlayınca işletmeler tarafından daha kolay uygulama alanları bulmaya başlamıştır. Ülkemizde de küçük ve orta işletmeler tarafından son on yıldır kullanılmaya başlanan, fakat tüm olanak ve parametreleri bilinmeyen bu üretim şeklinin, daha anlaşılabilir olmasını sağlamak amacı ile bu konuda bir araştırma yapma gerekliliği doğmuştur. Bu üretim tekniğinden standart üretimin dışında; artistik birtakım tasarımlarla seramik pano v.b. uygulamalar yapılabileceği gibi, enstelasyon tarzında çalışmalar yapmak için de yararlanılabilir.

Today Ceramics, as being same in every age, are exceeding the limits of common processing technics and give rise to practicability of new ones. Forming with wet pressing is one of them. Continuous prodution presses which are technically named Ram Presses are used in this forming method, and the most important thing in this method is preparing stage of the pressing mould. These moulds are made of a special plaster which is hard and has a porous structure. Therefore hard mould can be resistable to fracture under loading and its porous structure makes the air transition possible through the mould which is necessary to get the product from the moukd easily at the end of the process. Altough its first usage was the beginnings of the 20. Yy. , nowadays as a continuonus production plastic forming of ceramic clay by pressing is not a common production method. There is still some technological problems for the usage of this tecnic and the most important one is providing the appropriate plaster mould. As production of the plaster moulds which is convenient for pressing has been becoming economic and rentable, this technic has become easy to use for plants. In the last ten years, this forming technic is used only by some small and middle plants in Turkey but all the facilities and parameters are not known exactly. In order to make it more comprehensible, a research about this technic is needed. Except standard producing methods, this technic can also be used for some applications like ceramic panel with artistic designs and some works with installation style.