Yenilenebilir enerji politikaları ve uygulamaları kapsamında Türkiye ve Azerbaycan ülkelerinin karşılaştırmalı analizi

Abstract

Enerji, ülkelerin ekonomik büyüme, kalkınma süreçleri ve uluslararası ilişkilerdeki konumları açısından stratejik bir unsur haline gelmiştir. Bu bağlamda yenilenebilir enerji kaynakları, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji güvenliği bakımından giderek daha fazla önem kazanmakta, fosil yakıtlara alternatif olarak öne çıkmaktadır. Türkiye ve Azerbaycan gibi enerji politikaları açısından etkili konumda bulunan iki ülkenin yenilenebilir enerjiye geçiş süreçleri ve uygulamaları bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, her iki ülkenin enerji politikalarının tarihsel arka planı, yasal çerçevesi, kurumsal yapısı ve stratejik planları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniğinden yararlanılmıştır. Türkiye ve Azerbaycan’da enerji kurumlarında görev yapan uzmanlarla birebir mülakatlar gerçekleştirilmiş ve bu görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Ayrıca, SWOT analizi ile her iki ülkenin yenilenebilir enerji politikalarının güçlü ve zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri ortaya konmuştur. Elde edilen bulgulara göre Türkiye, kurumsal yapı, mevzuat bütünlüğü ve stratejik planlama açısından güçlü bir çerçeveye sahipken; Azerbaycan ise doğal kaynak potansiyeli bakımından avantajlı olmakla birlikte politika geliştirme süreçlerinde kurumsal kapasiteyi artırma gereksinimi duymaktadır. Bu çalışma, iki ülkenin yenilenebilir enerji politikalarını bütüncül bir yaklaşımla analiz ederek, karar vericilere yol gösterici öneriler sunmayı hedeflemektedir.Energy has become a strategic element in terms of countries’ economic growth, development processes, and their positions in international relations. In this context, renewable energy sources are gaining increasing importance as alternatives to fossil fuels, particularly in terms of environmental sustainability and energy security. This study focuses on the transition processes and policy implementations related to renewable energy in Turkey and Azerbaijan, two influential countries in the field of energy policy. Accordingly, the research offers a comparative analysis of the historical background, legal framework, institutional structure, and strategic plans of both countries. A qualitative research design was employed in this study, and semi-structured interview technique was used as the data collection method. Face-to-face interviews were conducted with experts working in energy institutions in both Turkey and Azerbaijan. The data obtained from these interviews were analyzed using thematic analysis. Additionally, a SWOT analysis was performed to evaluate the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of each country’s renewable energy policies. The findings indicate that Turkey has a strong institutional structure, regulatory framework, and strategic planning capacity, while Azerbaijan possesses advantages in terms of natural resource potential but still needs to enhance its institutional capacity for policy development. This study aims to provide policymakers with strategic insights by analyzing the renewable energy policies of both countries through a holistic perspective.