İstanbul’da kene kaynaklı bakteriyel ve protozoon biyotehlikeler : patojen rickettsia spp. ve babesia spp. türlerinin moleküler yöntemler ile araştırılması

Abstract

İstanbul’da kene kaynaklı bakteriyel ve protozoon biyotehlikeler : patojen rickettsia spp. ve babesia spp. türlerinin moleküler yöntemler ile araştırılması Amaç: İstanbul ilinde insan sağlığı açısından önem arz eden Babesia spp. ve Rickettsia spp. etkenlerinin varlığı, Ixodes ricinus tür kompleksine ait kenelerde moleküler yöntemler kullanılarak araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında, zoonotik potansiyele sahip mikroorganizmaların bölgedeki varlığı ve biyorisk düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada İstanbul’un çeşitli bölgelerinden 2021 yılında aktif tarama yöntemiyle toplanan ve morfolojik olarak Ixodes spp. olarak teşhis edilen kenelerin homojenatları kullanılmıştır. Rickettsia spp. için gltA ve ompA gen bölgeleri ile Babesia spp. için 18S rRNA gen bölgesini hedefleyen PCR işlemleri gerçekleştirilmiştir. Pozitif sonuç veren örneklerden belirli kriterlere göre seçilenler Sanger DNA dizileme yöntemi ile dizilenmiş ve filogenetik analizleri yapılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, Babesia spp. yönünden yapılan taramalarda herhangi bir pozitifliğe rastlanmamıştır. Rickettsia spp. açısından yapılan analizlerde ise gltA geni açısından %80,6, ompA geni açısından %77,61 oranında pozitiflik tespit edilmiştir. Pozitif örneklerin büyük çoğunluğunun nimf evresindeki kenelere ait olduğu belirlenmiştir. Sekans analizleri sonucunda, pozitif örneklerin çoğunun Rickettsia monacensis ile, bir örneğin ise Rickettsia helvetica ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu tez çalışması ile İstanbul’da insanları en sık tutan Ixodes spp. kenelerin Rickettsia monacensis ve Rickettsia helvetica için önemli bir rezervuar olabileceği ortaya konulmuş; Babesia spp. açısından ise daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu vurgulanmıştır. Elde edilen veriler, bölgedeki kene kaynaklı riketsiyal enfeksiyonların halk sağlığı açısından risk oluşturduğuna işaret etmektedir.

Tick-borne bacterial and protozoan biothreats in Istanbul : investigation of pathogenic rickettsia spp. and babesia spp. by molecular methods Objective: The presence of Babesia spp. and Rickettsia spp., which are significant for human health, in the province of Istanbul has been investigated in ticks belonging to the Ixodes ricinus species complex using molecular methods. This thesis study aimed to determine the presence and biorisk level of these microorganisms with zoonotic potential in the region. Materials and Methods: In this study, homogenates of ticks identified morphologically as Ixodes spp., collected via active screening from various regions of Istanbul in 2021, were used. PCR procedures targeting the gltA and ompA gene regions for Rickettsia spp. and the 18S rRNA gene region for Babesia spp. were performed. From the samples that yielded positive results, those selected based on specific criteria were sequenced using the Sanger DNA sequencing method and subjected to phylogenetic analyses. Results: According to the findings, no positivity was observed in the screenings conducted for Babesia spp. In the analyses for Rickettsia spp., positivity rates of 80.6% for the gltA gene and 77.61% for the ompA gene were identified. It has been determined that the vast majority of the positive samples belong to nymph stage ticks. As a result of the sequence analyses, it was determined that most of the positive samples were associated with Rickettsia monacensis, while one sample was associated with Rickettsia helvetica. Conclusion: With this thesis, it has been demonstrated that the Ixodes spp. ticks, which most frequently affect humans in Istanbul, could be an important reservoir for Rickettsia monacensis and Rickettsia helvetica; it has also been emphasized that more extensive studies are needed regarding Babesia spp. The obtained data indicate that tick-borne rickettsial infections in the region pose a public health risk.