Edüstri işletmelerinde değer zinciri analizinin mamul maliyetleri üzerine etkileri ve uygulama örneği

Abstract

ENDÜSTRİ İŞLETMELERİNDE DEĞER ZİNCİRİ ANALİZİNİN MAMUL MALİYETLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ VE UYGULAMA ÖRNEĞİ Stratejik maliyet yönetimi kapsamında değer zinciri analizi; endüstri değer zincirinin hangi aşamalarında ve hangi yollarla maliyet yada farklılaştırma avantajının elde edilebileceğinin belirlenmesi amacıyla geliştirilen bir yöntemdir. Bu bağlamda endüstri işletmelerinde değer zinciri analizi; endüstri değer zincirinde yer alan taraflar arasındaki ilişkilerden yararlanarak, rekabet üstünlüğünün iki temel kaynağı olan maliyet liderliği yada farklılaştırma avantajı elde edilmesi amacıyla kullanılan stratejik bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada ise değer zinciri analizinin maliyet avantajı elde edilmesine olan katkısı incelenmiştir. Daha açık bir ifade ile analizin mamul maliyetleri üzerinde gerçekten bir etkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede değer zinciri analizinin mamul maliyetleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma ile elde edilen sonuçlara göre değer zinciri analizi yaklaşımı ile işletmelerde maliyet yönetimi sınırının tedarikçiler ve lojistik firmaları gibi endüstri değer zincirinde yer alan diğer katılımcıları da kapsayacak şekilde genişletilmesinin mamul maliyetleri üzerinde olumlu yönde önemli etkileri bulunmaktadır.THE EFFECTS OF VALUE-CHAIN ANALYSIS ON PRODUCT COSTS IN INDUSTRIAL COMPANIES AND A CASE STUDY Value chain analysis, in the scope of strategic cost management, is a method developed to determine in which stages of industrial value chain and in what ways, cost or differentiation advantage can be obtained. In this context, value chain analysis in industrial companies arise as a strategic tool used for gaining one of the two basic sources of competitive advantage -cost leadership or differentiation- by making use of the relationship between the parties taking place in industrial value chain. In this study, the effect of value-chain analysis on obtaining cost leadership is analyzed. Stating it more clearly, it is aimed to detect if the analysis really has an effect on product costs. For this purpose, effects of value-chain analysis on product costs have been investigated in an organization operating in the Turkish automobile sector. According to the results obtained, expanding the cost management border of firms in such a way to include the other contributors of the industrial value chain, such as suppliers and logistics firms, by using value chain analysis approach has important effects on product costs in a positive way.