Publication: Mukayeseli hukukta ve Türk hukukunda adli para cezası
Abstract
TEZ ÖZETİ MUKAYESELİ HUKUKTA VE TÜRK HUKUKUNDA ADLİ PARA CEZASI Adli para cezası, uygulama sahasının genişlemesi, yaptırım sistemi içindeki önemini giderek arttırması sebebiyle, günümüzde ilgiye değer bir yaptırım türü olmuştur. Adli para cezası gerçek bir cezadır; cezanın malvarlığıyla ödenmesi ve mali nitelik taşıması hukuki temeli değiştirmez. Para cezasının malvarlığına yönelmesi dolaylı bir sonuçtur; asıl olan amaç suçlunun cezalandırılmasıdır. Para cezasının uygulama alanı, mukayeseli hukukta gün geçtikçe genişlemektedir. Bunun en temel nedeni hürriyeti bağlayıcı cezaların sakıncaları dolasıyla mümkün olduğunca bu yaptırımdan kaçınılması gerektiği düşüncesidir. Özellikle kısa süreli hapis cezasına seçenek bir yaptırım olarak para cezasının etkinliği artmıştır. Para cezasının ne şekilde tayin edileceği konusunda pek çok sistem ortaya atılmıştır. En çok kabul görenler, klasik ve gün para cezası sistemleridir. Ancak bu iki sistem dışında da alternatif para cezası modellerine yer verilmiştir. Söz konusu sistemlerin hemen hepsinde temel amaç, suçun ağırlığına ve suçlunun ekonomik durumuna uygun, etkili para cezasına ulaşmaktır. 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu ile para cezası modelimiz tamamen değişerek, ceza hukukumuzda yeni bir kavram olan gün para cezası sistemi uygulanmaya başlamıştır. Gün para cezası sistemi eşit, adil, şeffaf ve etkili bir para cezasına imkan verir. Sisteme yapılan en önemli eleştiri failin ekonomik durumunun soruşturulmasında yaşanan zorluklardır. Ülkemizde de dile getirilen bu sorun, ülkelerin sistemi benimsememesine ve hatta terk etmesine sebebiyet vermektedir. Sonuç olarak adli para cezası, yerinde ve etkin bir şekilde, hakkaniyet ölçüleri göz önüne alınarak uygulandığında kendisinden beklenen yararları husule getirecek nitelikte bir yaptırım türüdür. Gün para cezası sistemi de, yapılan tüm eleştirilere rağmen, eşit, adil ve etkili para cezasına yönelik en uygun tayin modelini sunmaktadır.
OF THESIS FINE IN COMPARATIVE LAW AND THE TURKISH LAW Fines, due to the application areas expanding, the increasing importance within the sanction system, has become a worthwhile type of sanction in the present day. A fine is a real penalty; the payment of the penalty through assets and that it carries financial attribute does not change legal basis. The orientation of the fine to assets is an indirect result; the actual objective is to punish the offender. The application area of the fine is expanding gradually in comparative law. The most basic reason is the thought that one should avoid this sanction because of the drawbacks of punishments binding freedom. The fine has become more efficient as sanction especially as an alternative to a short period in prison. Lots of systems have been suggested about how the fine should be designated. The most accepted systems are the classic and day fine systems. However, there are alternative fine models to these two systems. The main objective in most systems is to reach the effective fine, appropriate to the seriousness of the crime and the offender’s economic situation. Our fine system has changed completely with the New Turkish Penalty Law number 5237 and the new concept of the day fine has started being applied in our penalty law. The day fine system enables an equal, fair, transparent and effective money penalty. The most important criticisim to the system is the difficulties in investigating the financial situation of the perpetrator. This problem, also common in our country, causes the system to be unadoptable in countries and in fact to be abandoned. As a result, if the fine is applied appropriately and effectively, with fairness taken into consideration, it is a sanction that will accomplish the expected benefits. Despite all criticisms, the day fine system presents the most appropriate designation model for an equal, fair and effective monetary penalty.
OF THESIS FINE IN COMPARATIVE LAW AND THE TURKISH LAW Fines, due to the application areas expanding, the increasing importance within the sanction system, has become a worthwhile type of sanction in the present day. A fine is a real penalty; the payment of the penalty through assets and that it carries financial attribute does not change legal basis. The orientation of the fine to assets is an indirect result; the actual objective is to punish the offender. The application area of the fine is expanding gradually in comparative law. The most basic reason is the thought that one should avoid this sanction because of the drawbacks of punishments binding freedom. The fine has become more efficient as sanction especially as an alternative to a short period in prison. Lots of systems have been suggested about how the fine should be designated. The most accepted systems are the classic and day fine systems. However, there are alternative fine models to these two systems. The main objective in most systems is to reach the effective fine, appropriate to the seriousness of the crime and the offender’s economic situation. Our fine system has changed completely with the New Turkish Penalty Law number 5237 and the new concept of the day fine has started being applied in our penalty law. The day fine system enables an equal, fair, transparent and effective money penalty. The most important criticisim to the system is the difficulties in investigating the financial situation of the perpetrator. This problem, also common in our country, causes the system to be unadoptable in countries and in fact to be abandoned. As a result, if the fine is applied appropriately and effectively, with fairness taken into consideration, it is a sanction that will accomplish the expected benefits. Despite all criticisms, the day fine system presents the most appropriate designation model for an equal, fair and effective monetary penalty.