Türkiye’nin sivil havacılık politikalarının küresel sürdürülebilir havacılık kapsamında değerlendirilmesi

Abstract

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana tüm dünyada sivil havacılık hızlı bir büyüme göstermiştir. Ancak bu hızlı büyüme havacılığın çevreye olan olumsuz etkilerini de hızla artırdığından, sürdürülebilir havacılık kavramı son yıllarda yeni bir gündem maddesi olarak sektörün öncelikleri arasına girmiştir. Bu tez çalışması sürdürülebilirlik kavramını sivil havacılık sektörü özelinde incelerken, kavramın dünyada ve Türk sivil havacılık politika ve uygulamalarındaki yerini araştırmaktadır. Tez, küresel sektörün konuyla alakalı atılımları, uluslararası otoritelerin hedefleri ve küresel sürecin seyri ile Türkiye’nin bu hedef ve süreçlere yaklaşımını değerlendirmekte, nihayetinde de Türk sivil havacılık sektörünün küresel uyumlanma süreçlerine katkı sağlamak ve geliştirilmesi gereken alanları tespit etmek amacıyla öneriler sunmayı hedeflemektedir. Literatürde soruna çoğunlukla sektörel teknolojik gelişmeler odağında çözümler arandığı tespit edilmiştir. Bu çalışma sürdürülebilir havacılıkta etkin sonuçlar elde edilebilmesinin sadece teknolojik gelişmelerle sağlanamayacağını; politika yapıcıların, sektörel kuruluşların ve sivil inisiyatiflerin birlikte, kapsamlı ve bütünleşik bir yaklaşımla konuya dair politikalar üretmesi gerekliliğini savunmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, ikincil veri kaynakları taranarak, sürdürülebilirlik üzerine çalışmalar yapan ilgili aktörler ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında, Türk sivil havacılığının gelişen teknolojiyi takip ederek çevresel problemlere duyarlı bir büyüme gerçekleştirme yönünde hareket ettiği gözlemlenmiş, tespit edilen eksiklikler için iş birliği çerçevesinde birtakım politika önerileri sunulmuştur. Çalışmanın literatüre farklı bir boyut kazandırarak ileriki çalışmalara kaynak teşkil etmesi ve literatürde tamamlayıcı bir rol üstlenmesi öngörülmekte; gerek politika yapıcılar tarafından alınan kararların, gerekse sektör içindeki uygulamaların etkinliği açısından yol gösterici olması hedeflenmektedir.

Since World War II, civil aviation has grown rapidly around the globe. However, this rapid growth increased the negative effects on the environment, which led the sustainable aviation concept to emerge. This thesis examines sustainability in civil aviation by exploring the concept in the world and in Turkey. The thesis evaluates the relevant breakthroughs of the global industry, the goals of international authorities, and Turkey's approach to providing suggestions for harmonizing the Turkish civil aviation industry with the globe. In the literature, it has been determined that solutions to sustainability problems are mostly sought by referring to technological developments. This study states that; integrative approaches by the sectoral and policy actors need to be produced to achieve effective results in sustainable aviation. Qualitative research methods were utilized, secondary data sources were scanned, and semi-structured interviews were conducted with relevant actors working on sustainability. In light of the results, it has been observed that Turkish civil aviation is tracing a growth path sensitive to environmental problems by following technological developments. Policy recommendations have been presented within the cooperation framework for the identified deficiencies. It is envisaged that the study will contribute to the literature by constituting a source and guidance for future studies aiming to enlighten the decisions of policymakers and sector practitioners.