Türkiye’de gelir dağılımı sorunu ve çözümleri

Abstract

Gelir dağılımı adaletsizliği ve yoksulluk günümüzde tüm ülkeleri az veya çok ilgilendiren bir kavramdır.Türkiye son yıllarda düzelmiş hali ile bile gelir dağılımı ve yoksulluk konusunda az gelişmiş ülkelerle aynı seviyede görülmektedir. Özellikle Avrupa Birliği’ne girmek isteyen Türkiye için bu konu ülkenin önünde büyük bir sorun olarak durmaktadır. Gelir dağılımı adaletsizliği Türkiye’de özellikle 1980’den sonra belirgin olarak bozulmaya başlamıştır. B u yıllar kamu maliyesinin de bozulmaya başladığı yıllardır. Özellikle dolaylı vergilerin oranının toplam vergi gelirleri içerisinde %69 seviyelerine çıkması Türkiye’de gelir dağılımı adaletsizliğini ortaya koymak için yeterlidir. Bununla birlikte % 40’lara ulaştığı tahmin edilen kayıt dışı ekonomide haksız rekabete yol açması ve bölünmüş bir sosyal güvenlik sistemi ortaya çıkarması açısından gelir dağılımı adaletini sağlamayı güçleştiren unsurlardır. Türkiye’de kabul edilebilir bir gelir dağılımı adaleti sağlamak ve yoksulluğu azaltmak için kayıt dışı ekonomiyi kayıt altına almak, toplam vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin oranını azaltıp, dolaysız vergilerin oranını artırmak ve servet unsurundan Avrupa Birliği ölçeğinde vergi almak önemli adımlar olacaktır. Bunların yanında fırsat eşitliği sağlanmış yaygın bir eğitim verilmesi de gelir dağılımı adaletini sağlama açısından önemli olacaktır. Inequality of distribution of income and poorness are concepts which matter to every country, more or less. Turkey looks like it is at the same level as underdeveloped countries even if it has improved its condition in recent years. This subject looks like a big obstacle before Turkey which aims to join European Union. Inequality of distribution of income has especially become obvious at the end of 1980s. These were the years when public finance started distorting. It is enough to put forward the fact that indirect taxes constituted 69% of total tax income to demonstrate the inequality of distribution of income. Besides, the fact that it leads to informal economy which reaches up to 40% and a divided social security system are the factors making it difficult to provide the fair income distribution. Ensuring an acceptable and fair income distribution, putting the informal economy under record, decreasing the indirect taxes and increasing direct taxes and collecting taxes equal to level of European Union will be important steps. In addition to these, providing mass education with equal opportunities for everyone is also important in ensuring fairness in distribution of income.