Ahmet Hamdi Akseki ve fıkhi görüşleri

Abstract

Tanzimat'tan sonra, batılılaşma hareketlerinin tesiriyle Osmanlı toplum yapısı değişmeye başlamıştır. Ordu, siyaset, ekonomi ve âile gibi sosyal kurumları derin bir şekilde etkileyen bu değişim süreci, hukuk alanında da kendini göstermiştir. Daha sonra II. Meşrûtiyet'in ilânıyla siyasal faaliyetler, sosyo-ekonomik değişiklikler ve hukûkî tartışmalar bakımından tarihimizde görülmedik yoğunluk ve renklilikte hassas bir döneme adım atılmıştır. Bir çok toplumsal sorunu içinde barındıran bu yıllarda dönemin fıkıh bilginleri çözüm arayışlarına girmişler ve farklı teklifler öne sürmüşlerdir. Basın-yayın organları fıkhî açıdan canlı tartışmalara sahne olmuştur. Böylesine hassas bir dönemde serdedilmiş fıkha dâir söylemleri ortaya koymak ve değerlendirmek, fıkhın bugününü ve geleceğini tayin etmek açısından büyük önem arzetmektedir. Dönemin hararetli tartışmalarında imzası bulunan Ahmet Hamdi Akseki'yi tanıtmak ve fıkhî görüşlerini derlemek üzere hazırladığımız bu çalışma böyle bir gerekçeye mâtuftur. Yaşadığı devrin güncel problemlerinden yola çıkarak eserler kaleme alan,Ahmet Hamdi Akseki fıkhın hayatla irtibatına önem veren ve kullandığı telifçi üslupla dikkat çeken bir fikir adamıdır. Onun görüşlerini, bakış açısını ve yaşadığı şartların bunlar üzerindeki etkisini ortaya koymak, bu hassas dönemin fıkhî özelliklerini tanıma yolunda bir adım olacak ve bu adım, modern dönemde İslam hukukunun tarihi seyrini doğru okumamıza ve bugünü doğru yorumlamamıza katkıda bulunacaktır. The structure of the Ottoman society began to change with impact of westernisation movement after the Tanzimat. These proces of change which influenced the army, politics, economics, family etc. Seriously, was effective in the field of law too. Then with the decleration of the Meşrutiyat II, it had begun a new era of rich controversial issues on political activities, aosio-economical changes and the matter of law. In these years containing lots of social problems, the ulemâ of fiqh had tried to find the solutions to new problems and had offered different aspects. The debates on law had been placed in the press. It is so importantto find out and evalvate the discourses on fiqh in this sensitive period of determine to day and the feature of fiqh. My aim in this dissertation is to introduce Ahmet Hamdi Akseki who was centered of articles and books concerning with daily problems of his times is a thinker who cases the relation of fiqh with daily life and a moderete writer. Showing his wiews, point of wiew and impact of conditions of his time on these issues will be an introduction to know characteristics of fiqh of the period. And this will help us to read and interpret to Islamic law rightly in modern age.