Suçluların geriverilmesi hukuku

Abstract

Suçluların geriverilmesi, işlenen bir suçun sanığı ya da hükümlüsü olup, başka bir ülkede bulunan kişilerin, belirli incelemelerin ardından, suçun işlendiği devlete teslimini sağlayan işlemdir. Bu işlemle ilgili ilke, kural ve kaynakların incelendiği bilim dalına ise Suçluların Geriverilmesi Hukuku adı verilmektedir. Suçluların geriverilmesi işlemi, tarihin en eski dönemlerinden beri uluslararası ilişkilerde önemli bir yere sahiptir. Buna karşın Geriverme Hukuku çok genç bir hukuk dalıdır; ilke ve kuralları, gelişen uluslararası ilişkilere paralel olarak değişim göstermektedir. Bu hukuk dalının ortaya çıkmasında, 1789 Fransız İhtilali ile birlikte olgunlaşan çağdaş hukuk anlayışının önemli etkileri olmuştur. Geriverme Hukuku kaynakları iki yönlüdür. Bu kaynakların bir bölümünü ülkelerin iç hukukları; anayasalar, ceza yasaları, öğreti ve mahkeme kararları oluşturur. Diğer bölüm ise, Uluslararası Hukuk kaynaklarından oluşur. Bu kaynaklar, ikili ya da çok taraflı antlaşmalar, Uluslararası Hukuk'un yerleşmiş gelenekleri, hukukun genel ilkeleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıdır. Geriverme Hukuku'nun temel ilkeleri, bu hukuk dalının uygulamalarına yansımaktadır. Uygulamada, iki devlet arasında gerivermenin gerçekleşebilmesi için birtakım koşulların varlığı aranmaktadır. Buna göre, öncelikle kişiyi talep eden devletin, kişinin bulunduğu ülkeye bir talepname göndermesi gerekir. Bundan sonra kişinin bulunduğu ülkenin yetkili organları talebi inceleyerek karar verir. İncelemenin tümüyle yargısal organlarca yapılması ve kararın da bu organ tarafından verilmesi gerektiği görüşü ağırlık kazanmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda kişinin siyasal, askeri, mali suçlar gibi bazı suçlar nedeniyle istendiğinin belirlenmesi, hakkında bulunduğu ülkede daha önce yargılama yapılmış olması, kovuşturma yasaklarının bulunması, kişinin bulunduğu ülkenin vatandaşı olması gibi sonuçlar ortaya çıktığında talep reddedilir. Ancak bu işlemler, özellikle vatandaşın geriverilmemesi, yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Genç bir hukuk dalı olan Geriverme Hukuku'nun üzerinde varolan siyasal etkilerden sıyrılıp, tümüyle hukuksal bir boyuta kavuşturulması, bu hukuk dalının gelişimi için en büyük zorunluluktur. Extradition is an operation which supplics the delivery of criminals or the suspects of a crime who are in a foreign country, to the country where the crime has been commited. The science branch that examines the rules, principals and resources about this subject is called as Extradition Law. Extradition has been very important part in the international relations since the earlier times. Against this, Extradition Law is such a new law branch; the rules and the principles of this law is changing day by day, parallel to the international relations. Contemporary law which was ripened with the French Revoulation in 1789 had a very great effection on this law. Resources of Extradition Law have two parts. Some part of these resources are in inner regulations. These are in constitutions, in penal codes, in private codes, in doctrine and in interpratations. Other resources are about International Law rules; double or multiple treaties, International Law customs, general principals in law and judgements of Court of Human Rights. Principals of Extradition Law are in practises about extradition. In practise, a few conditions are necessary for extradition between two countries. According to this, first of all the country which wants the man must send a written request to the other country. After that competent authorities of the country research the request and make decision about it. Recently, lots of opinions gain importance about only judicial research and decision. After research, the countries can refute the request in some situations; for example, the man who is asked for political, military, financial offences; the man who was condemned before in that country or the man who is the citizen of that state. But these practises, especially about citizenship, are argued in doctrine. There are lots of political effects on Extradition Law which is a new branch of law. Extradition Law must be rid of especially these effects to be an independent law branch.