Türk vergi sistemi ve vergi sistemimizin etkinlik açısından değerlendirilmesi

Abstract

Vergiler ve vergi sistemi, kamu ekonomisi alanındaki temel konulardandır. Vergiler, devletin mali sistemini oluşturan kaynakların başında gelir. Bir ülkede hangi vergi politikalarının uygulanacağı kararı, o ülkenin mali idaresinin gücü ve örgütlenme biçimi ile devletin gelişmişlik düzeyi tarafından belirlenir. Bu nedenle, bir ülkedeki vergi sisteminin adalet, basitlik, verimlilik ve etkinlik gibi çeşitli özelliklere sahip olması gerekir. Türk Vergi Sisteminde etkinliği azaltan pek çok uygulama mevcuttur. Bunların başında kayıt dışı faaliyette bulunma, belge düzeninin yerleşmemesi, vergi teşvikleri, muafiyet, istisna ve indirimlerin baskı ve çıkar gruplarının etkileri sonucu belirlenmesi, vergi muafiyet ve istisnalarının yaygın olması, muhasebe hilelerinden yararlanarak vergi matrahının düşürülmesi, vergi cezalarının etkin olmaması ve mali af gibi unsurlar gelmektedir. Bu unsurlar, vergiden kaçınma veya vergi kaçakçılığı yoluyla vergi matrahında erozyona sebep olmakta ve toplanması öngörülen vergi hâsılatını aşındırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, vergi teorisinden elde edilen temel sonuçları göstermek, elde edilen bu sonuçları ve uluslararası kabul gören vergileme standartlarını da dikkate alarak Türk Vergi Sisteminin etkinliğini tespit etmektir. Çalışmada bu unsurlar ayrıntılı bir şekilde belirtilerek, Türk Vergi Sisteminin Etkinliğini azaltan sebeplere yer verilmiş ve sonuç bölümünde vergi sistemimizin etkinliğini sağlamak için öneriler sunulmuştur.

“Taxation and tax system” is one of the core subjects of the public economy. Taxes are the primary sources of the public fiscal system. Within a state, the decision on which tax policy will be implemented is determined by the strength and organisation structure of the fiscal administration and the development level of the state. Hence, a state should embrace the principles of justice, simplicity, efficiency and effectiveness in its structure all together. There are lots of practices in Turkish taxation system which reduces the efficieny of the sytem. Performing informal activities, lack of well established documentation usage, initiaiton of tax incentives and deductions under the influence and pressures of interested parties, widespread application of tax incentives, reductions of tax base by using fraudulent accounting, inefficient tax penalties and fiscal foregiveness are the primary types of inefficient tax practices. These practices create an erosion on the tax base and reduces the amount of the tax in terms of tax evasion and tax avoidance. The core objectives of this study are to state the results of different tax policies and efficieny level of Turkish taxation system by taking into account the generally accepted international taxation standarts. By working on the above said objectives and areas, the reasons of tax inefficiency and suggestions for achieving efficiency of the Turkish taxation system are presented within the body and results of this study.