Arap baharı sonrası Türkiye-Cezayir ilişkileri: politik ekonomik bir yaklaşım (2010-2020)

Abstract

Arap Baharı sonrası Türkiye-Cezayir ikili ilişkilerindeki hızlı gelişimi analiz etmeyi amaçlayan bu çalışma, tarihî bağlar ve bölgesel jeopolitik değişimlerin Cezayir-Türkiye ilişkilerinin yeniden şekillenmesinde ve iki ülke arasında kapsamlı bir stratejik ortaklığın kurulmasında ne ölçüde etkili olduğunu araştırmaktadır. Ayrıca özellikle Kuzey Afrika'daki bölgesel jeopolitik dönüşümlerin, ortak zorluklarla başa çıkmak amacıyla iki ülkenin çıkarlarının yakınlaşmasına yeni fırsatlar sunduğu varsayımını benimsemektedir. Tez araştırması, Türkiye-Cezayir ilişkilerinin tarihî boyutunu Osmanlı döneminden başlayarak Cumhuriyet dönemi üzerinden inceleyerek, günümüzdeki Cezayir-Türkiye ilişkilerini etkileyen tarihî arka planı ortaya koymaktadır. Ardından, Arap Baharı sonrası dönemde iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla detaylı bir şekilde analiz etmekte olup; özellikle ekonomik alandaki olumlu gelişmeleri vurgulamaktadır. Bu ilişkiler, taraflar arasında “kazan-kazan” prensibine dayanan karşılıklı çıkar alışverişine dayanmaktadır; her iki taraf da diğerinden fayda sağlama konusunda olumlu bir algıya sahiptir. Son bölümde ise, kapsamlı stratejik ortaklığı engelleyen siyasi, ekonomik ve kültürel zorlukları değerlendirmekte ve tarafların çıkarlarına hizmet edecek şekilde gelecekteki iş birliğini güçlendirmeye yönelik öneriler sunmaktadır. Araştırma, Türkiye-Cezayir ilişkilerinin Arap Baharı sonrası önemli bir niteliksel gelişme gösterdiğini tespit etmiştir. Ancak, bu gelişme, iki ülkenin önemi, büyüklüğü ve ortak tarihi dikkate alındığında yetersiz kalmaktadır. Bu durum, kapsamlı stratejik ortaklığın önünde birçok engelin bulunduğunu göstermektedir; bunların en başında ticari çıkarların stratejik çıkarların önüne geçmesi gelmektedir. Bu bağlamda, çalışma, söz konusu engellerin aşılması ve Türkiye ile Cezayir arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik çeşitli çözüm ve öneriler sunmaktadır.

This study aims to analyze the rapid development of bilateral relations between Türkiye and Algeria following the Arab Spring. It investigates the extent to which historical ties and regional geopolitical changes have influenced the reshaping of Algeria-Türkiye relations and the establishment of a comprehensive strategic partnership between the two countries. Furthermore, the study adopts the assumption that regional geopolitical transformations, particularly in North Africa, have created new opportunities for the convergence of interests between the two countries in addressing common challenges. This research examines the historical dimension of Türkiye-Algeria relations, beginning with the Ottoman period and continuing through the Republican era, thereby elucidating the historical background influencing contemporary Algeria-Türkiye relations. Subsequently, it provides a detailed analysis of the bilateral relations between the two countries in the post-Arab Spring period, focusing on their political, economic, and cultural dimensions, with particular emphasis on positive developments in the economic sphere. These relations are based on a mutual exchange of interests founded on the “win-win” principle, wherein both parties hold a positive perception of benefiting from one another. The final section evaluates the political, economic, and cultural challenges that hinder the establishment of a comprehensive strategic partnership, offering recommendations aimed at strengthening future cooperation in line with the interests of both parties. In conclusion, the study finds that Türkiye-Algeria relations have experienced significant qualitative progress following the Arab Spring. However, this progress remains insufficient considering the importance, scale, and shared history of the two countries. This situation reveals the presence of several obstacles to a comprehensive strategic partnership, foremost among them being the prioritization of commercial interests over strategic ones. In this context, the research proposes various solutions and recommendations to overcome these barriers and enhance cooperation between Türkiye and Algeria.