Popüler sinema ve sanat sineması ayrımında minimalist yaklaşım ve Nuri Bilge Ceylan sinemasında yansımaları

Abstract

Modernist mimar Mies Van Der Rohe'un üretttiği 'less is more' sloganı, 'Minimalist' yaklaşım / anlayış için kapsamlı sayılabilecek bir açıklamadır. Giderek aşırıya varan tüketim toplumu ruhuna karşı bir anlayış olarak doğan akımlardan biri olan ve zaman içinde bu akımların en keskini haline gelen Minimalizm, günümüzde Post-Modernitenin karmaşık görüntüsüyle tezat oluşturan; yaşam tarzlarında ve sanatta kendine ait yalın ve özel yeri korumaya devam eden bir eğilim. Tezde, bu anlayışın sanat ve özellikle 'bir sanat formu olarak sinema' üzerindeki izdüşümlerini araştırmaktayız. 'Sade Seçicilik' olarak niteleyebileceğimiz 'Minimalizm' kavramını ele alırken, popüler sanatlar ve popüler sinema ile alternatif yaklaşımların karşılaştırılmasına da değinilmektedir. Bu bağlamda tez, birinci bölümde 'Popüler Sinema' kavramını irdelerken kitle kültürü, kültür endüstrisi, eğlence sektörünün endüstriyelleşmesi gibi olguları incelemekte; bunlara karşıtlık oluşturan 'Sanat Sineması'nı ele alırken ise, 'Avant-Garde Yaklaşım' ve 'Auteur / Bağımsız Sinemacılık' kavramları üzerinde durmaktadır. İkinci bölümün esas inceleme konusu ise 'Minimalizm' akımıdır. Akımın ortaya çıkışı, gelişimi, sanat dallarındaki yansımaları bu bölüm başlıkları altında incelenmektedir. Bu bölümde yer bulan 'Modernizm ve Minimalizm İlişkisi' incelemesi, Minimalist yaklaşımın tüm sınırları ve içeriğiyle Modernist bir yaklaşım olduğu gerçeğini örnekleriyle sunmaktadır. Tezde, sinema sanatında bu akımın izlerinin sürülmeye başlandığı bölümle birlikte, dünya sinemalarından Minimalist yaklaşımla film üretmiş bazı yönetmenler incelenmektedir. Türk sinemasından da yapıtlarında bu eğilimi gösteren yönetmenlerin üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Minimalist akımda film 'yaratan' (bir 'auteur' olduğundan bu terimi kullanmakta yarar vardır) Nuri Bilge Ceylan'ın sineması incelenmektedir. The catchword 'less is more' created by Modernist architect Mies Van Rohe, can be accepted as a comprehensive explanation for the Minimalist approach/ conception. Minimalism, which was one of the trends that originated as a reaction to the essence of excessive consumption society and which has become one of the keenest of those trends; is currently a movement that contrasts with the complex image of Post-Modernism and keeps its plain and special place in lifestyles as well as in art. This thesis explores the projections of this movement on art, and in particular, on cinema as a form of art. While studying the concept of Minimalism which might be expressed as Plain Choosing, popular arts, and the comparison of popular cinema to the alternative approaches are also mentioned. In the first part of the thesis, while the concept popular cinema is being scrutinised; mass culture, the culture industry, and the industrialization of the entertainment sector are examined. On the other hand, opposite to popular cinema known as Art Cinema is also an area of concentration for this thesis, Avant-Garde Approach and Auteur / Independent Cinema concepts are also examined. The main topic in the second part of the thesis are details about the trends of the Minimalism Concept. Emergence and development of Minimalism and how this trend influenced various branches of art are studied. Under the heading Relationship Between Modernism and Minimalism, the reality that Minimalism is a modernist attitude is presented with examples. In the part where we start to link this movement to cinema, some Minimalist film directors from the world cinema are examined. Turkish directors that are approaching to Minimalism are also analysed. In the final section of the study, Nuri Bilge Ceylan's auteur cinema of the Minimalist Movement is probed.