Okul öncesi eğitimde okuma-yazmaya hazırlık programları ve bilişsel yetenek özelliklerinin okuma sürecine etkileri

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ilkokul birinci sınıfa devam eden, hızlı ve yavaş okuyan çocukların bilişsel yetenek özellikleri, okul öncesi eğitim hazırlıkları, ailelerinin okuma ve yazmaları hakkındaki görüşleri ve öğretmenlerinin okuma, yazma ve davranışları hakkındaki görüşlerini değerlendirmektir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemi, 12 özel ilköğretim okulunun birinci sınıflarında okuyan 645 öğrenciden seçilen, 31'i denek, 31'i kontrol olmak üzere 62 öğrenciden oluşturulmuştur. Ayrıca bu 62 öğrencinin devam etmiş oldukları okul öncesi eğitim kurumları belirlenmiş ve toplam 25 anaokuluna gidilerek okuma ve yazmaya hazırlık programları değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan çocukların okuma hızını belirlemek amacıyla bir ön çalışma yapılmıştır. Ön çalışmada, seçkisiz olarak belirlenen bir ilkokul birinci sınıf Türkçe ders kitabının içinden, yine seçkisiz olarak bir okuma metni seçilmiştir. Seçilen metin 30 kız, 30 erkek olmak üzere toplam 60 öğrenciye okutulmuş ve normal dağılıma göre, hızlı ve yavaş okuma kriterleri belirlenmiştir. Buna göre, 4.35 dakika ve altında okuyanlar hızlı, 9.20 ve üstünde okuyanlar yavaş okuyan grubu oluşturmuştur. Denek ve kontrol grupları, yaş, cinsiyet, aile bütünlüğü, kardeş sayısı, anne - babanın eğitimi, sosyo - ekonomik durum ve okul öncesi eğitim alma özellikleri açısından eşleştirilmiştir. Araştırmada öncelikle çocuklara okuma metni okutulmuş ve kritere uygun olan çocuklar çalışmaya alınmıştır. Bu çocuklara önce WİSC-R uygulanmış, daha sonra sınıf öğretmenlerine, çocukların okuma - yazma ve davranışlarını değerlendiren 'Öğrenci Bilgi Formu', ailelerine de çocukların okuma ve yazmalarını değerlendiren 'Kişisel Bilgi Formu' görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Ardından okul öncesi eğitim kurumlarına gidilerek, okul yöneticileri ile görüşülmüş ve okuma ve yazmaya hazırlık etkinliklerini değerlendiren 'Okumaya Hazırlık Formu' uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistik analizleri SPSS kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin bilişsel yetenek özelliklerinin çoğunda farklılıklar bulunmuştur. Her iki gruptaki çocuklar da normal zeka bölümünde yeralmalarına rağmen, hızlı okuyan çocukların WISC-R puanları, alt testlerde 1 - 4 puan, toplam, sözel ve performans bölümlerinde ortalama 15'er puan daha yüksek bulunmuştur. Ailelerin, çocukların okuma ve yazmaları hakkındaki görüşlerinin tümünde, sınıf öğretmenlerinin çocukların okuma, yazma ve davranış özelliklerine ilişkin görüşlerinin hepsi arasında okuma ile bağımlılık bulunmuştur. Devam ettikleri okul öncesi eğitim kurumlarının okuma ve yazmaya hazırlık programlarındaki doğrudan okumayla ilgili etkinlikleriyle okuma arasında da bağımlılık bulunmuştur. The aim of this study was to evaluate the cognitive skills, preschool preparation and parents' and teachers' opinions about reading and writing skills of first grade elementary school students who were either fast or slow readers. This study was carried out as a survey. The study population of 62 students, of whom 31 constituted the control group, were chosen among 645 students enrolled as first grade students in 12 different private elementary schools. After identifying all of the 25 different preschool programs attended by these 62 students, the curriculum of these institutions were also evaluated as far as preparation for reading and writing were concerned. A preliminary study was carried out to measure the reading speeds of the first grade elementary school children. In this preliminary study, a randomly selected text was chosen from a randomly selected Turkish book which was used within the curriculum. This text was read by a total of 60 students 30 of whom were girls and the remaining 30, boys; according to the distribution curve fast and slow readers were identified. As a result, those children who read within 4.35 minutes were considered as fast readers whereas those who read in 9.20 minutes or over were considered as slow readers. Those who read within 4.35 and 9.20 minutes were not included in the study. During the study, first of all the children were given the selected text to read and those meeting the above mentioned criteria were included. After selecting the study population, all the children were evaluated by WISC-R, their classroom teachers were interviewed by using Teacher Information Form and their parents were interviewed by using Personal Information Form. Afterwards, preschool education of these children was evaluated by interviewing directors of these programs respectively and by applying Readiness for Reading form. The statistical analyses of the data were carried out by using SPSS package program. As a result, cognitive skills of most the students were different. Although both fast and slow reading students have been within normal intelligence range, in fast readers WISC-R scores were 1 to 4 points higher in subtests and verbal and performance scores were 15 points higher on the average. Parents' opinions on reading and writing skills as well as teachers' opinions on reading, writing and behavior of the students have been closely correlated with reading skills. The activities directly related to reading skills within the preschool programs have also been correlated with reading skills.