Osmanlı Devleti’nin tarikatları denetleme siyaseti ve meclis-i meşâyih’in bilinen; Ancak bulunamayan iki nizamnâmesi

Abstract

19. yüzyılda merkezileşme bağlamında ciddi reformlar yapan Osmanlı Devleti’nin tarikatlara yönelik denetim siyasetinin en somut şekli Meclis-i Meşayih’in 1866 tarihinde kuruluşudur. Bu makalede meclisin kurulmasını hazırlayan tarihsel sürece değinilmekle birlikte, konuya dair ikincil kaynaklar değerlendirilmiştir. Ayrıca, Osmanlı Devleti’nin bu dönemde, tarikatlara yönelik politikalarını anlama adına meclise ait ilk nizamnâme ve bunun 1891 tarihindeki tadil edilmiş şekli ortaya çıkarılmıştır.

Meclis-i Meşâyih (The Sufi Sheikhs Council) established in 1866 was the most concrete step of Ottoman’s control policy on the sufi orders in 19th century in which many serious reforms carried out to set up centralization. In this paper, it is mentioned about the historical process led to establishment of that concil. As well, some secondary studies are evaluated. In order to understand Ottoman’s policy towards tariqats, it is revealed the first regulation of the sufi sheikhs council and the second one altered in 1891.