Çocuk Acil Servisi'ne başvuran, acil ciddiyet skoru (ESI-Emergency Severity Index) 4-5 olan hastaların acile başvurma nedenleri ve aile hekimlerine başvuru alışkanlıkları

Abstract

AMAÇ: Ailelerin poliklinik ziyareti yerine acil servise başvurma nedenlerini ve hastalık ciddiyeti konusundaki algılarını öğrenmek, aile hekimlerine düzenli başvurmayan veya aldıkları hizmetten memnun olmayan ailelerin daha sık acile başvurabileceğini düşünerek aile hekimlerine başvuru alışkanlıklarını değerlendirmek amaçlanmıştır. YÖNTEM: Şubat 2014’te Çocuk Acil Servisi’ne 16.30-08:00 arasında başvuran ESI (emergency severity index/acil ciddiyet skoru) 4-5 (hafif-çok hafif) olan 0-18 yaş arası çocukların ebeveynleri araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler; ailelerin çocuklarının hastalık ciddiyeti ile ilgili algıları, Çocuk Acil Servisi'ne geliş nedenleri, aile hekimlerine başvuru alışkanlıklarını içeren 10 sorudan ve demografik bilgilerden oluşan ve araştırmacıların geliştirdiği bir soru formu aracılığı ile toplanmıştır. BULGULAR: Toplam 77 ebeveyn çalışmaya katılmayı kabul etmiştir. Ankete katılan ebeveynlerin çocuklarının yaş ortalaması 5.7 (±4.4), ortalama anne yaşı 31.6 (±6.02), ortalama baba yaşı 36.2 (±6.07)’dir. Annelerin 32’si (%41.6) lise veya üniversite mezunudur. Ebeveynlerin 22’si (%28.6) çocuklarının hastalığının çok hafif veya hafif düzeyde, 55’i (%71.4) orta veya ağır düzeyde olduğunu düşünmektedir. ESI’ye göre ise bu hastaların 63’ü (%81.8) ESI 5, 14’ü (%18.2) ESI 4 olarak değerlendirilmiştir. En sık acile başvuru nedenleri (n=58; %75.4) “Şikayetleri bir süredir vardı ancak bugün/akşama doğru şiddetlendi” ve “Endişelendim” olarak sıralanmıştır. Ebeveynlerin 15’i (%19.5) çocuklarını düzenli kontrole götürmediklerini, kontrole götürenlerin 46’sı (%59.7) kontrol amacı ile aile hekimlerine başvurduklarını belirtmişlerdir. Eğitim düzeyi lise ve üniversite olan anneler daha düşük eğitim düzeyi olan annelere oranla çocuklarını daha sıklıkla düzenli kontrole götürdüklerini belirtmişlerdir (p<0.05). Eğitim düzeyi daha yüksek olan annelerin 23’ü (%71.9) çocuklarının düzenli kontrolleri için aile hekimine başvurduklarını belirtmişlerdir. SONUÇ: Çalışmamızda, yüksek eğitim düzeyi olan annelerin daha sıklıkla aile hekimine başvurduğu ve çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürdükleri belirlenmiştir. Çocuk acil başvuru nedeni olarak ebeveynlerin çocukların şikayetlerinin akşam şiddetlendiği gerekçesi göz önünde bulundurulduğunda, ebeveynlere hastalık seyirlerinin daha ayrıntılı anlatılmasının ailelerin endişesini azaltabileceği ve gereksiz acil başvurularının azaltabileceği düşünülebilir.