2001 krizinin firmaların mali yapıları üzerine etkisi, otomotiv sektörünün incelenmesi ve bir uygulama

Abstract

Bu çalışmanın amacı, 2001 krizinin ülke ekonomisine etkisinin incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesidir. Bu amaçla genelde lokomotif sektörlerden biri olarak değerlendirilen otomotiv sektörü, özelde ise otomotiv sektöründe önemli bir yere sahip olan Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. incelenmiştir. Firmanın oran yöntemi ile analizinin yapılması amaçlanmış ve sektörün/ firmanın kriz döneminden etkilenme ve etkilenmeme nedenleri saptanmıştır. Oran yöntemi ile analizin anlamlı olabilmesi için sektörde 1999-2005 yıllarındaki mali verilerden hesaplanan ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’ndan elde edilen oranlara yer verilirken, firmanın (Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş) ise 1997-2007 yıllarındaki İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’ndaki bilanço ve gelir tablolarından yararlanılarak oranlar hesaplanmıştır. Otomotiv sektöründeki banka kredisi kullanımlarıda incelenmiş ve sektörde 1999-2006 yılları arasında 7 katlık bir artış görülmüş, özellikle krizden sonraki dönemde sektörün yeniden yapılanmasından kaynaklandığı belirlenmiştir. Sektörde kredi kullanımlarındaki artışa rağmen tasfiye olunacak nitelikteki kredilerin payının dönemler itibariyle azaldığı tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, stok politikasını doğru belirlemenin, bankalara borçlanmak yani banka kredisi kullanmak yerine piyasaya borçlanmanın (ticari borçlar kalemini artırmanın) ve özsermayenin etkin bir şekilde kullanılmasının krizden etkilenmeyi en aza indiren faktörler arasında olduğu sonuçlarına varılmıştır.

The aim of this study is to examine the impact of 2001 crisis on economy and evaluate the results. To this end, the focus is on automotive sector which is one of the main industries for economy. To be able to consider the results, Tofaş Corporation which has a important role in automotive sector is taken as unit of analysis. The ratio methods is used as analysis method and the reasons why the crisis affected or did not affected the sector/ firm are determined. For ratio analysis to be meaningful, for automotive sector the ratios taken from Central Bank of the Republic of Turkey is used and financial data between 1999-2005 years are taken in consider and for firm (Tofaş Corporation) ratios are calculated from balance sheet and income statement taken from İstanbul Stock Exchange for 1997-2007 years. The bank credits used by automotive sector are checked and it was found that between 1999-2006 the credit use has been increased 7 times. This cause of this increase is economic crisis and the reconstruction effort of sector. In spite of increase in credit usage, according to period the credits that have purification quality is found to be decreasing. As the results of analysis, proper stock politics, borrowing from market instead of banks and effective usage of equity capital are found to be the factors that lessen the effect of crisis on firms.