Matematik olimpiyatlarına hazırlıkta akademik tartışma modeli çerçevesinde bir program tasarımı çalışması

Abstract

Matematik olimpiyatları, matematikte özel yetenekli öğrencileri keşfetmek ve keşfedilen öğrencilerin yetenekleri doğrultusunda eğitim almalarını sağlamak amacıyla gerçekleştirilen yarışmalardır. Okullarda öğretmenler, matematikte gelecek vaat eden öğrencilerini bu yarışmalara hazırlayarak öğrencilerin bu alandaki bilgi ve becerilerini arttırmak istemektedirler. Ancak bu çalışmalar yaygın ve düzenli olarak gerçekleştirilmediğinden birçok öğretmen bu çalışmaları nasıl sürdüreceğine dair detaylı bilgiye sahip değildir. Bu araştırmanın temel amacı, akademik tartışma modeline göre tasarlanan, öğrencilerin birbirleri ile etkileşim halinde matematiği öğrendikleri matematik olimpiyatlarına hazırlık çalışmasında, öğretmenlerin konuşma hareketlerinin incelenmesi ve bu alanda çalışma yapmak isteyen öğretmenler için bu öğrenme-öğretme sürecine özgü öğretmenlerin pedagojik içerik bilgilerinin ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaca ek olarak, çalışmada diyaloglar incelenirken diyalogların bilişsel istem düzeyini sürdürmeye yönelik olduğu gözlemlenmiş ve öğretmen konuşma hareketlerinin bilişsel istem düzeyi üzerindeki etkileri de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yöntem olarak araştırma bulgularının kalitesini arttırmak, farklı türde bilgiler geliştirmek ve bilgiler arasında ilişkiler kurmak amacıyla esnek yapısı ile öğrenme ortamına müdahaleleri mümkün kılan tasarım tabanlı araştırma yönteminin kullanılması uygun bulunmuştur. Uygulamalar, İstanbul’da LGS yerleştirme puanı olarak ilk on sıra içerisinde bulunan biri Fen Lisesi, diğeri Anadolu Lisesi olan iki okulun matematik olimpiyatları takımları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Uygulamaların ses kayıtları alınarak betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular öncelikle akademik tartışma modeline uygun olarak tasarlanan matematik olimpiyatlarına hazırlık çalışmasındaki öğretmen konuşma hareketlerini ve bu hareketlere uygun olarak oluşturulan tasarım ilkelerini ortaya koymuştur. İkinci olarak, bu modele uygun öğrenme ortamı oluşturmak için gerekli öğretmen bilgileri oluşturulmuştur. Son olarak da incelenen diyaloglardaki öğretmen konuşma hareketlerinin bilişsel istem düzeyini sürdürme ya da düşürme ile ilişkileri incelenmiştir. Güçlü konuşma hareketlerinin bilişsel istem düzeyinin sürdürülmesini sağladığı, zayıf konuşma hareketlerinin de düzeyin düşmesine neden olduğu belirlenmiştir.

Mathematics olympiads are competitions held to discover students with special talents in mathematics and to ensure that the discovered students receive education in line with their abilities. Teachers in schools want to increase their students' knowledge and skills in this field by preparing their mathematically promising students for these competitions. However, since these studies are not carried out widely and regularly, many teachers do not have detailed information on how to continue these studies. The main purpose of this study is to examine teachers' talk moves in the preparation study for mathematics olympiad, in which students learn mathematics in interaction with each other, designed according to the accountable talk framework and to reveal the pedagogical content knowledge of teachers specific to this teaching-learning process for teachers who want to work in this field. In addition to this purpose, while examining the dialogues in the study, it was observed that the dialogues were aimed at maintaining the level of cognitive demand and the effects of teacher talk moves on the level of cognitive demand were also aimed to be revealed. As a method, it was deemed appropriate to use design based research method, which enables interventions in the learning environment with its flexible structure in order to increase the quality of research findings, develop different types of information and establish relationships between information. The applications were carried out on the mathematics olympiad teams of two schools in Istanbul, one of which is a Science High School and the other is an Anatolian High School, which are among the top ten in terms of LGS placement scores. Voice recordings of the applications were taken and analyzed using the descriptive analysis method. The findings obtained in the research primarily revealed the teacher talk moves in the preparation for mathematics olympiads designed in accordance with the Accountable Talk framework and the design principles created in accordance with these movements. Secondly, the necessary teacher knowledge were constituted to create a learning environment suitable for this framework. Finally, the relationship between the teacher talk moves in the examined dialogues and maintaining or decreasing the level of cognitive demand was examined. It has been determined that strong talk moves maintain the level of cognitive demand, while weak talk moves cause the level to decrease.