Temsi̇l kuramı bakış açısıyla yöneti̇m kurulu yapısının fi̇nansal performans üzeri̇ndeki̇ etki̇si̇

Abstract

Yönetim kurulu yapısının finansal performans üzerindeki etkisi pek çok araştırmacı için ilgi odağı olmaktadır. Türkiye’de yapılan çalışmalarda yönetim kurulu yapısı ve performans arasındaki ilişki çoğunlukla vekalet kuramı bakış açısı ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma, literatürden farklı bir bakış açısı sunmak amacıyla yönetim kurulu yapısının finansal performans üzerindeki etkisini temsil kuramı bakış açısıyla incelemektedir. Aynı zamanda, gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye bağlamı dikkate alındığında, temsil kuramı mı yoksa vekalet kuramı mı yönetim kurulu yapısını daha iyi açıklamaktadır sorusu yanıtlanmaya çalışılmaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek üzere temsil kuramı bakış açısıyla geliştirilen araştırma hipotezleri Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yer alan 236 firmadan elde edilen ikincil veriler ışığında, birtakım kontrol değişkenleri de göz önünde bulundurularak, hiyerarşik regresyon analizi ile test edilmiştir. Kontrol değişkenleri, firma büyüklüğü, firmanın faaliyette bulunduğu sektör, icra kurulu başkanı-CEO’nun şirketteki toplam payı, CEO dışında şirketteki iç yöneticilerin toplam payı, yönetim kurulunda yer alan kadın üye ve aynı soyadlı üye oranı, şirketteki en büyük hissedarın ve kurumsal yatırımcıların payı ve firma yaşından oluşmaktadır. Firma performans göstergeleri olarak muhasebe temelli üç değişken (Aktif kârlılık oranı-ROA, Öz Sermaye Karlılık oranı-ROE ve Satış kârlılık oranı-ROS) kullanılmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkenlerini ise iç yönetici oranı, CEO ikiliği, yönetim kurulu büyüklüğü, ortalama yaş ve ortalama görev süresi oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonucunda temsil kuramının varsayımlarının Türkiye bağlamı için daha açıklayıcı olduğunu sonucuna ulaşılmıştır.