Türkiye’de İntihara Bağlı Ölümlerin Epidemiyolojik Özellikleri ve Yıllar İçindeki Trendi, 2007-2019

Abstract

Giriş-Amaç: İntihar günümüzde önemli bir halk sağlığı sorunudur. İntihar konusundaki verilerin doğru, tam, zamanında ve hızlı kaydedilmesi ve değerlendirilmesi geliştirilecek koruyucu müdahaleler için temel oluşturacaktır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’de 2007-2019 yılları arasında meydana gelen intiharların epidemiyolojik özelliklerini belirlemek ve intihara bağlı ölüm hızlarının yıllar içindeki trendini incelemektir. Gereç-Yöntem: Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) verilerinin kullanıldığı bu araştırmada 2007-2019 yılları arasında Türkiye’de görülen tüm intihara bağlı ölümler analiz edilmiştir. TUİK’ten alınan intihar sayıları ile öncelikle her yıl için kadın ve erkeklere ait kaba ölüm hızları ve yaşa özel ölüm hızları hesaplanmış daha sonra Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) ait standart nüfus oranları kullanılarak yaşa göre standardize edilmiş intihara bağlı ölüm hızları bulunmuştur. Yaşa göre standardize edilmiş intihara bağlı ölüm hızlarının zaman içinde göstermiş olduğu değişim Jointpoint regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bu analiz ölüm hızlarının yıllar içinde gösterdiği değişimin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını göstermektedir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi <0,05 olarak alınmıştır. Araştırma için gerekli etik kurul izni Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Protokol Numarası: 09.2021.717 Tarih:04.06.2021). Bulgular: 2007-2019 yılları arasında Türkiye’de toplam 40 180 intihara bağlı ölüm görülmüştür. Bunların 29 287’si erkeklerde; 10 893’ü kadınlarda olmuştur. 2007 yılında toplam intihara bağlı ölüm sayısı 2 793 iken bu sayı 2019 yılında 3 406 olmuştur. Erkeklerde yaşa göre standardize edilmiş intihara bağlı ölüm hızı yıllık ortalama yüzde 1.3 artış göstermiştir ve bu değişim istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Kadınlarda ise aynı süreçte bu değer yıllık ortalama yüzde 2.6 azalma göstermiştir ve bu değişim de istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Yaşa göre standardize edilmiş intihara bağlı ölüm hızlarının erkek/kadın oranı 2019 yılında 3.4’dir. 0-14 yaş grubu hariç tüm yaş gruplarında erkeklerdeki yaşa göre standardize edilmiş intihara bağlı ölüm hızı kadınlardan daha yüksektir. Sonuç: Dünyanın aksine Türkiye’de intihara bağlı ölüm hızları azalmamaktadır. Erkeklerde görülen artış çarpıcıdır. Kadınlarda ise 0-14 yaş grubu riskli görülmektedir. Özellikle riskli gruplara yönelik koruyucu programlar ve düzenlemeler bu önemli halk sağlığı sorunuyla mücadelede önem taşımaktadır