Ebu Bekr El-Bakıllani’nin metinleşme süreci bağlamında Kur’an savunusu : el-İntisar örneği

Abstract

İslâm âlimleri, Kur’ân metninin Hz. Peygamber’e vahyedildiği şekilde bize intikal ettiğine dair tarihte pek çok eser kaleme almışlardır. Bu âlimlerden biri de Ebû Bekr el-Bâkıllânî’dir. Onun, Kur’ân tarihi meselelerini ihtiva eden el-İntisâr li’l-Kur’ân kitabı, metnin mushaflaşma sürecine yönelik muhtemel tüm iddia, şüphe, eleştiri ve itirazları barındırması hasebiyle alanında özgün bir eserdir. Biz de bu çalışmada, el-İntisâr’ın Kur’ân tarihindeki önemini ortaya koymaya ve muhtemel iddialara karşı Bâkıllânî’nin savunusunu tespit etmeye çalıştık.Bir giriş ve üç ana bölümden müteşekkil olan araştırmanın ilk bölümünde özet bilgilerle müellifin yaşadığı döneme ve hayatına temas edildikten sonra müellifin eserleri ve el-İntisâr kitabı yazma nüshaları dâhil bütün yönleriyle ele alınmıştır. İkinci bölümde Kur’ân’ın metinleşme süreci sistematik bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise metinleşme sürecinde ileri sürülen iddialar ve müellifin bu iddialara verdiği cevaplar üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak el-İntisâr’ın, Kur’ân tarihine dair önemli veriler içermesi, metinleşme süreci hakkında ileri sürülen iddiaları ihtiva etmesi, dönemin tartışmalarını yansıtması ve müellifin, bazı Şiî kaynaklarda zikredilen tahrif rivayetlerini aklî çıkarımlar ve naklî verilerle değerlendirmesi sebebiyle önemli bir yere sahip olduğu ve bu alanda önemli bir boşluğu doldurduğu neticesine ulaştık.Muslim scholars have produced extensive works with regards to the transmision of the Qur’ân as revealed to the Prophet Muhammed. A prominent figure among them is Abu Bakr al-Bâqillânî. His book al-Intisâr li al-Qurân is an original work in its field in that it contains all possible claims, doubts, criticisms and objections related to the process of textualization of the Qur’ân. In this study, we reveal the importance of al-Intisâr in the history of the Qur'an and determine the defense of al-Bâqillânî against these possible claims.The first section of the research consists of an introduction, three main sections, and also the summary information about the period and life of the author before al-Intisâr is studied in all aspects including its manuscripts. In the second section, the process of textualization of the Qur’ân is systematically examined. In section three, the claims asserted during the process of textualization and the answers given by the author to these claims are highlighted. Our research demonstrates that al-Intisâr has a significant place as it: contains important data about the history of the Qur’ân and the asserted claims on the process of the textualization, reflects the discussions of the period, and evaluates the reports on the distortion in the Qur’ân mentioned in some Shiite sources with logical deductions and narrative data as well filling an important gap in the field.