Sürdürülebilirliğin finansmanı bağlamında alternatif yöntemlerin karşılaştırılması : yeşil tahviller

Abstract

Sürdürülebilirliğin finansmanı bağlamında alternatif yöntemlerin karşılaştırılması : yeşil tahviller Küresel iklim değişikliği ve çevresel sorunların derinleşmesi, sürdürülebilir finansman araçlarına olan ilgiyi artırmıştır. Bu bağlamda yeşil tahviller, çevre dostu projelerin finansmanında ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve seçili ülkelerde yeşil tahvil ihraçlarını etkileyen çevresel ve finansal faktörleri belirlemektir. Araştırmada, 2016-2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış; Türkiye ile farklı gelişmişlik düzeylerine sahip 20 ülkeyi kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Analiz sürecinde rastsal etkiler modeli tercih edilmiş, modele kişi başı GSYİH, ülke risk primi (CDS), çevresel performans endeksi (EPI), yenilenebilir enerji oranı, kişi başı CO₂ emisyonu, finansal derinlik ve likidite düzeyi gibi değişkenler dahil edilmiştir. Bulgular, çevresel performansı görece düşük olan ülkelerde yeşil tahvil ihraçlarının daha fazla gerçekleştiğini ve çevresel kırılganlıkların piyasayı harekete geçirdiğini göstermektedir. Bu ilişki, yeşil tahvillerin yalnızca çevre dostu ülkelerde değil, aynı zamanda çevresel açıdan daha kırılgan ekonomilerde de yaygın bir şekilde kullanılabildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, kişi başı gelirdeki artışın yeşil tahvil ihracını pozitif ve anlamlı düzeyde etkilediği görülmektedir. Yatırımcıların yalnızca çevresel içeriklere değil, aynı zamanda ekonomik ve politik risk algılarına da önem verdikleri anlaşılmaktadır. Bunun yanısıra, ülke risk priminin negatif düzeyde anlamlı olması, ekonomik kapasitenin sürdürülebilirlik uygulamaları açısından önemli bir ön koşul olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, ülke riskinin azaltılması, makroekonomik istikrarın sağlanması ve yapısal reformların gerçekleştirilmesi, yeşil finansman araçlarının benimsenmesini destekleyecek temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, literatüre ampirik katkı sunmakta ve politika yapıcılara rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.Alternative financing methods for sustainability : a comparison with focus on green bonds The deepening of global climate change and environmental problems has increased interest in sustainable financing instruments. In this context, green bonds have come to the forefront as key tools for financing environmentally friendly projects. This study aims to identify the environmental and financial factors influencing green bond issuance in Turkey and selected countries. The analysis uses annual data from the 2016-2023 period and constructs a panel dataset covering Turkey and 20 countries with varying levels of development. The random effects model was employed in the analysis, incorporating variables such as GDP per capita, country risk premium, Environmental Performance Index, share of renewable energy, CO₂ emissions per capita, financial depth, and liquidity level. The findings indicate that countries with relatively low environmental performance tend to issue more green bonds, suggesting that environmental vulnerabilities may activate capital markets. This relationship reveals that green bonds are increasingly utilized not only in environmentally advanced economies but also in more vulnerable ones. In addition, the increase in per capita income has a positive and statistically significant effect on green bond issuance. This means investors consider not only environmental content but also general economic and political risk perceptions when evaluating green bonds. Furthermore, negative relationship with country risk premium highlights that economic capacity is a key prerequisite for sustainability practices. In conclusion, reducing country risk, ensuring macroeconomic stability, and implementing structural reforms emerge as critical elements to promote the adoption of green financial instruments. This study contributes empirically to the literature and offers policy guidance.