Gazetecilik etik ilkeleri çerçevesinde altılı masanın yazılı basına yansıması

Abstract

Gazetecilik, yalnızca bilgilendirici bir görev üstlenen meslek değil aynı zamanda demokratik sistemlerin sağlıklı ilerlemesine de olanak sağlayan bir güçtür. Gazeteciler, bireylerin gerçek bilgiye ulaşma haklarını teminat altına alarak siyasal süreçlere katılımlarını mümkün kılar. Bu açıdan gazetecilik, toplumun sesi olma sorumluluğunu üstlenir. Fakat bu sorumluluğun tam anlamıyla yerine getirilebilmesi güçlü meslek etiğine dayanmaktadır. Etik ilkelere bağlılık gazeteciliğin ahlaki bir meslek olduğunu da ortaya çıkarır. Bu çalışmada, 2023 Genel Seçimleri sürecinde Altılı Masanın basında nasıl temsil edildiği incelenmiştir. Çalışmanın amacı Cumhuriyet, Milliyet, Yeni Şafak gazetelerinin Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi 1003 (1993) tarafından belirlenmiş olan gazetecilik etik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesidir. Araştırmada nicel bir paradigma benimsenmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. 1 Ocak – 15 Haziran 2023 tarihleri arasında gazetelerin ilk sayfalarında Altılı Masa ve 2023 Genel Seçimleriyle doğrudan ilgili olan haber başlıkları gazetecilik etik ilkeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda yazılı basının Avrupa Konseyi’nin etik ilkeleri açısından yayımlanan haber başlıkları değerlendirildiğinde, haber – yorum ayrımı, doğruluk – dengeli olma gibi ilkelerin büyük oranda ihlal edildiği gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, Türkiye’de yazılı basının etik sorumluluklar açısından zayıf kaldığını ve bu durumun demokratik işleyişi olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Journalism is not only a profession that undertakes an informative role, but also a force that enables democratic systems to function properly. Journalists guarantee individuals' right to access accurate information, thereby making it possible for them to participate in political processes. In this regard, journalism assumes the responsibility of being the voice of society. However, fulfilling this responsibility entirely depends on a strong professional ethic. Commitment to ethical principles also reveals that journalism is a moral profession. This study examines how the “Table of Six” (Altılı Masa) was represented in the print media during the 2023 general election period. The aim of the study is to evaluate the news headlines of Cumhuriyet, Milliyet, and Yeni Şafak newspapers within the framework of the journalistic ethical principles defined by the Parliamentary Assembly of the Council of Europe in Resolution 1003 (1993). A quantitative research paradigm was adopted, and the content analysis method was employed. News headlines that appeared on the front pages of these newspapers between 1 January and 15 June 2023, and that were directly related to the Table of Six and the 2023 General Elections, were analysed based on ethical journalism principles. The findings indicate that a significant number of these headlines violated key ethical standards, particularly those related to the distinction between news and commentary, accuracy, and balanced reporting. These results suggest that the print media in Turkey exhibits weaknesses in fulfilling ethical responsibilities, which in turn negatively affects the democratic process.