4+4+4 Kesintili Eğitim Modeli ve Öğretmen Emeğinin Beşerî Sermaye Olarak Dönüşümü: Fark Yaratarak Genişleyen Kapitalizm

Abstract

Türkiye'de kapitalistleşme sürecinin geldiği aşamaya bağlı olarak, eğitim sistemi de önemli bir yapısal dönüşüm sürecinden geçmektedir. Dönüşümün gerçekleşmesinin nedeni, kapitalizmin fark (yani artı değer) yaratmaya yönelik dinamik yapısının üretim alanında bir farklılaşma yaratması ve bunun da toplumsal alanı etkilemesidir. Bu etkinin bir sonucu olarak eğitim sisteminde yaşanan dönüşüm sürecinin temel hedefi, beşerî sermaye olarak kavramsallaşan nitelikli emek gücünü, yani bilgi çağının gerektirdiği insan modelini elde etmektir. Bu doğrultuda; hayata geçirilen düzenlemelerden biri olan 222 Sayılı 4+4+4 Kesintili Eğitim Modeli'nin kabulüne dayanan yasa, eğitim sistemindeki değişimi anlamak açısından önemli bir yere sahiptir. Bu yasa üzerine yapılan tartışmalarda, geleceğin nitelikli emek güçlerinin yani öğrencilerin durumu daha belirgin bir şekilde ifade edilse de, eğitim sisteminin kurgulayıcısı olan öğretmenlerin bu süreçten nasıl etkileneceği çoğu kez gözden kaçırılan bir konu olmuştur. Fakat eğitim sisteminin beşerî sermaye yetiştirmeye yönelik yeniden yapılandırılması, bir eğitici olarak öğretmenlere, hem beşerî sermayenin kendisi hem de yetiştiricisi olarak ikili bir rol atfetmektedir. Bu bağlamda, öğretmen emeğinin beşerî sermaye olarak dönüşümünü ele alan çalışma, ilerleyen dönem içerisinde öğretmenlerin söz konusu dönüşümden nasıl etkileneceğine yönelik ipuçları sunmaktadır.

Education system in Turkey has been going through a structural transformation depending on the stage that capitalism has achieved in the country. The reason for this transformation is related to the change in the realm of production led by the dynamic structure of capitalism which is based on creation of difference (surplus value) and the effects of this change on social area. As an outcome of this impact, the transformation process in the education system aims at the provision of skilled labor force that is conceptualized as human capital, in other words the human type required by the age of information. One of the legal arrangements passed to this end is the Law No. 222 that put into effect the 4+4+4 Progressive Education Model. This law has a special importance in understanding the change in the education system. In the discussions on this law, while mainly the situation of future skilled labor forces that are the students has been pointed out, how the teachers, as the builders of the education system, will be affected generally remains unnoticed. However, the restructuring of the education system for the training of human capital assigns the teachers a dual role in being human capital itself and the builders of human capital. On this ground, this work studies the transformation of teacher's labor as human capital and gives insight on how teachers will be affected by this transformation in the coming periods.