Coğrafya eğitiminde OGM materyal : güncel durum, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Coğrafya eğitiminde OGM materyal : güncel durum, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri Günümüz eğitim sisteminde öğretim materyalleri, derslerin etkinliğini ve öğrenci başarısını artırmada kritik bir role sahiptir. Özellikle dijitalleşme süreciyle birlikte öğretmenlerin derslerini destekleyecek güncel ve erişilebilir materyallere duyduğu ihtiyaç giderek artmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından geliştirilen materyaller, ders kitaplarında yaşanan eksiklikleri gidermeye yönelik önemli bir kaynak sunmaktadır. Bu nedenle, söz konusu materyallerin öğretim sürecine katkılarının ve kullanım durumlarının incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, OGM aracılığıyla dijital ortamda sunulan coğrafya dersi materyallerinin öğretmenler tarafından kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın odak noktası, bu materyallerin içerik çeşitliliğinin betimlenmesi, öğretmenlerin materyalleri derslerinde ne sıklıkla ve nasıl kullandıklarının belirlenmesi, öğretim süreçlerine katkılarının ortaya konulması ve kullanım sürecinde karşılaşılan sorunların tespit edilmesidir. Ayrıca, Türkiye Yüzyılı Maarif lamında OGM materyallerinin coğrafya derslerinde daha etkin kullanılabilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, veri toplama aracı olarak anket formu ve yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Katılımcılar, Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan coğrafya öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin genel olarak OGM materyallerini faydalı bulduklarını ve müfredatla uyumlu gördüklerini göstermektedir. Bununla birlikte, bazı içeriklerin (ör. 3B modeller, mobil uygulamalar) yeterince tanınmadığı veya kullanılmadığı; materyallerin internet bağlantısı zorunluluğu nedeniyle sınırlı erişim imkânı sunduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler, özellikle içeriklerin güncelliğinin korunması, görsel-işitsel çeşitliliğin artırılması, öğrenci seviyelerine göre uyarlanması ve çevrimdışı erişim imkânlarının geliştirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, coğrafya derslerinde harita öğretimi ve CBS uygulamalarının entegrasyonu, oyun temelli içerikler, atölye ortamları ve öğretmenlerin platforma içerik ekleyebilmesi gibi öneriler öne çıkmıştır. Yeni Türkiye Yüzyılı Maarif kapsamında ise materyallerin sayıca artırılması, dönem başlamadan hazır hale getirilmesi ve öğretmen geribildirimleriyle sürekli güncellenmesi gerektiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, OGM materyalleri öğretmenler tarafından büyük ölçüde faydalı görülmekte ve öğretim sürecine katkı sağlamaktadır. Ancak materyallerin teknik erişim sorunlarının giderilmesi, içerik çeşitliliğinin ve pedagojik uyumunun artırılması, öğrenci seviyelerine göre yapılandırılması ve öğretmen katılımını destekleyecek şekilde geliştirilmesi gerekmektedir. Bu bulgular, coğrafya ders içeriklerinin dijital materyallerle daha etkin desteklenmesi ve eğitim politikalarının yeni müfredat doğrultusunda güçlendirilmesi açısından önemli bir yol haritası sunmaktadır.

OGM materials in geography education : current status, challenges, and solution recommendations In contemporary education systems, instructional materials play a critical role in enhancing lesson effectiveness and improving student achievement. With the rapid process of digitalization, the demand for up-to-date and easily accessible resources to support classroom practices has increased significantly. The materials developed by the Directorate General of Secondary Education (OGM) of the Ministry of National Education constitute an essential source to address the deficiencies observed in textbooks. Therefore, examining the contributions of these materials to teaching processes and investigating their patterns of use hold considerable importance. This study aims to explore the use of digital geography teaching materials provided by OGM, focusing on describing the diversity of content, determining how frequently and in what ways teachers employ these resources in their classes, evaluating their contributions to the teaching process, and identifying challenges encountered during implementation. Furthermore, it seeks to propose strategies for the more effective integration of OGM materials into geography instruction within the framework of the “Century of Türkiye Education Vision” (Türkiye Yüzyılı Maarif qualitative research design was adopted, utilizing questionnaires and semi-structured interviews as data collection tools. The participants consisted of geography teachers working in various provinces across Türkiye. Findings indicate that teachers generally perceive OGM materials as useful and aligned with the curriculum. However, certain components (e.g., 3D models, mobile applications) were reported to be either insufficiently recognized or rarely utilized, while the mandatory internet connection required for access was found to be a limiting factor. Teachers particularly emphasized the necessity of maintaining updated content, expanding audiovisual diversity, adapting materials to different student levels, and developing offline accessibility features. Suggestions also included integrating map-based learning and Geographic Information Systems (GIS) applications, introducing game-based resources, establishing geography laboratories, and enabling teachers to contribute content to the platform. Within the context of the new Century of Türkiye Education Vision, teachers highlighted the need to increase the number of materials, ensure their availability prior to the beginning of each academic term, and establish continuous updates informed by teacher feedback. Overall, OGM materials are widely regarded as beneficial and supportive of teaching practices. Nevertheless, addressing technical accessibility issues, enriching content diversity, improving pedagogical alignment, tailoring materials to varying student levels, and fostering teacher participation remain essential. These findings provide a significant roadmap for strengthening geography education through digital resources and aligning educational policies with the requirements of the new curriculum.