Ali Muhammed Şirazi ve Babilik Hareketi

Abstract

Bâbîlik, İran'da Mirza Ali Muhammed Şîrâzî (ö.1266/ 1850) tarafından kurulan ve görüşleri itibariyle İslâm kültürüne dayanmakla birlikte, taşıdığı görüşlerden dolayı İslâm dairesinden çıkmış bir mezheptir. Bâbîliğin tarihi, İsnâaşeriyye fırkası içerisinde doğan ve Şeyhiyye diye adlandırılan tasavvufi harekete dayanmaktadır. Bâbiliğin kurucusu Mirza Ali Muhammed Şîrâzî 1 Muharrem 1235 ( 20 Ekim 1819) tarihinde Şîraz'da doğmuştur. Küçük yaşta babasının ölümü üzerine tüccar olan dayısı tarafından yetiştirilmiştir. Bûşerh' de dayısı ile birlikte ticaret yaparken, küçük yaştan beri merak duyduğu Hurûfîlik ile ilgilenmiş ve okuduğu Hurûfî metinlerin tesirinde kalmıştır. Bu etkiyle, öğle sıcağında evlerinin damına çıkarak güneşin altında saatlerce bekler ve böylece zihin gücünü geliştirip, manevi ilerleme kazandığını iddia ederdi. Bunun gibi bir takım gayri tabi davranışlarda bulunması üzerine, dayısı onu şifa bulması için Kerbelâ'ya göndermiştir. Orada, Şeyhiyye'nin kurucu Şeyh Ahmed el-Ahsaî 'nin talebesi Kâzım Reştî (ö. 1259/ 1843) ile tanışmış ve onun tesirinde kalmıştır. Seyyid Kâzım Reştî, Şeyhî düşüncede yer alan, imamlarla Şîî halkın irtibatının kesildiği gaybet-i kübra döneminde, Hz. Muhammed ve imamlarının nurunu aksettirecek bir 'Kâmil Şîî' düşüncesini daha da ileri götürmüştür. O, Mehdî'nin hayatta olduğunu ve kendisinin ölümünden sonra ortaya çıkacağını iddia ederek, talebelerinden onu aramalarını istemiştir. Bu durumu değerlendiren Ali Muhammed Şirazî 23 Mayıs 1844'de, önce kendisinin beklenen Mehdî'ye açılan kapı (bâb) olduğunu ileri sürmüştür. Kendisine inananlar ise Bâbîler ismini almıştır Aynı yıl hac dönüşünde ise sadece Bâb değil, 'Beklenen Mehdî' olduğunu ilan etti. Mirza Ali Muhammed, kendisinin Mehdî olduğuna dair iddialarını, mukaddes kitap olarak takdim ettiği el-Beyân adlı kitabında daha da ileri götürmüştür. Ona göre Hz. Muhammed'in nübüvveti, on ikinci imamın kaybolmasından sonra bin yıl daha devam ederek, kendisinin zuhûruyla sona ermiştir. Bu andan itibaren İslam dininin getirmiş olduğu şer'î hükümler neshe edilmiştir. Bu iddiasına bağlı olarak, Kur'ân-ı Kerîm'deki emir ve yasakların yerini ise, el-Beyân'daki yeni hükümler almıştır. Beyân'ın , Kur'an'dan daha üstün olduğunu ileri sürmüştür. Îtikâdî ve amelî pek çok ibadeti değiştirmiş ya da kaldırmış ve yeni bir hareket oluşturmuştur. Ali Muhammed Şirâzî'nin ölümünden sonra, Bâbî fikir ve düşünceleri, hareketin başına geçen Mirza Yahya en-Nûri (Subh-i Ezel) ve kardeşi Mirza Hüseyin Ali tarafından devam ettirilmiştir. Bu görüşlere inananlar Bahâîler adını almışlardır. Günümüzde Bahâîler, Avrupa ve Amerika'da varlıklarını sürdürmektedir. Babilik is a religious grup that was founded by Mirza Ali Muhammed in Iran in 1850 ( BC 1266 ). Although this religios group was based on Islamic culture with their way of thoughts but has got out of Islamic way in time. The history of Babilik goes back to the religious movement named as Seyhiyye which was borned in Isnaaseriyye party. The founder of Babilik, Mirza Ali Muhammed Sirazi, was born in Siraz in October 20, 1819 ( 1235). He was raised by his father and while he was doing trade beside his uncle in Buserhr he was interested with Hurufilik which he had been eager to learn more about it during his childhood and was effected from it . He used to wait for many hours under the strong sunshine at their roof in order to develop his mentality and to become stronger spiritualy. Since he had so strange habits similar to this, his uncle sent him to Kerbela to be cured where he knew Seikh Ahmed El-Ahsai`s student Kazim Resti, the founder of Seyhiyye ( BC 1259/ 1843 ). Seyyid Kazim Resti, has developed the idea of representing and reporting the glory of Hz. Muhammed and his religios people that were named as thought of `Kamil Sii` at the time when the relation of Sii people and Hodjas was almost terminated. He claimed that Mehdi was alive and was going to come out after his death and thus ordered his students to search for him. Ali Muhammed Sirazi has taken this chance and first he said that he was the gate opening to Mehdi called the Bab in May 23, 1844. Those who believed him were named Babiler and in the same year at his return from Hajj, he not only said that he was the Bab but also claimed the he was the Mehdi himself. Mirza Ali Muhammed has explained his claims saying that he was Mehdi with a religios book called el- Beyan. According to him the glorious effect of Hz. Muhammed has ended with him after 1000 years from disappearing of the 12th Hodja. Since that time the regulations of religion Islam was terminated in a way and the rules written in Qoran were replaced with the rules mentioned in el-Beyan book. It was also claimed that Beyan was a greater book than Qoran. He reformed the pray methods and almost claimed a new religion and revolution according to him. After the death of Ali Muhammed Sirazi, the thoughts and ideas of Babi were carried on by Mirza Yahya en-Nuri ( Subh-i Ezel) and his brother Mirza Huseyin Ali who leaded this group.Those who followed and believed in these thoughts were called Bahaliler and the are still active in Europe and USA now days.