Mu’tezîlî-Şiî Kur’an Yorumu Açısından Emâli’l-Murtazâ Ru’yetullah ve Kaza-Kader Meselesi Örneği

Abstract

Hicrî beşinci yüzyıl âlimlerinden eş-Şerîf el-Murtazâ (öl, 436/1044), hem Mu'tezilî hem Şiî olması ve hem müfessir hem de kelamcı olması itibariyle, kendine özgü bir şahsiyettir. Onun Ğurerü'l-fevâid ve dürerü'l-kalâid (Emâli'l-Murtazâ) isimli eseri, mensup olduğu Şiî-Mu'tezilî düşünce havzasının kelam paradigması içerisinden çeşitli Kur'an âyetlerini yorumlaması açısından dikkate değer görünmektedir. Bu yazıda söz konusu eserde Şiî-Mu'tezilî bakış açısından yapılan Kur'an yorumlarından ikisini (ru'yetullah ve Kaza-Kader meselesi) ele alacak ve bu yorumları yer yer Sünnî bakış açısından yapılan yorumlarla mukayese etmeye çalışacağız

Sharif al-Murtada (d. 436/1044) who is a Shiite-Mu’tazilite scholar in the fifth century AH, an eminent theologian as well as a commentator of Qur’an. In his remarkable work entitled Gurerü’l-fawaid wa dürerü’l-kalâid (Amâlî al-Murtada), he exegises various Qur’anic verses according to Shiite-Mu’tazilite theological thought. This article deals with the problem of the vision of God (ru’yatullah) and predestination (Qadha-Qadar) from the point of view Shiite-Mu’tazilite perspective of the Qur’anic interpretation. Also I will compare this Qur’anic understanding with the Sunni Qur’anic interpretation