Hukuka aykırı yayınlara karşı başvuru usul ve esasları

Abstract

Bu çalışmamızda madalyonun bir tarafında olan ve hukuka aykırı yayın yoluyla hakkının ihlal edildiğini ileri süren kişinin yasal başvuru yolları ile madalyonun öbür tarafında yer alan basın yayın mensubunun ifade özgürlüğü kapsamındaki savunma argümanları gösterilmiştir. Bu alandaki dağınık mevzuat farklı açılardan listelenerek ve karşılaştırılarak hem mevzuat hem de uygulamadan kaynaklı sorunlar ve tereddütler belirtilmiştir. Bunlara eleştiri, çözüm veya öneriler getirmek suretiyle bu yöndeki çalışmalara katkı vermeye gayret gösterilmiştir. Yayın türünün mevzuatına bağlı olarak kişinin başvuru yolları, özellikle yerleşik yüksek yargı kararları incelenerek hangi hakkın hangi yöntem ve esaslar dâhilinde ileri sürülebileceği gösterilmiştir. Bu çerçevede gazete-dergi, radyo-televizyon ve internet-sosyal medya yayınlarına karşı yayın türüne göre aynı inceleme yöntemi izlenerek, özgü hususlarda ise ayrı başlıklar açılarak, hangi hakkın, kim tarafından, neye dayanarak, hangi hallerde ve süre içinde, nereye, nasıl başvuru konusu yapabileceği, buna karşılık ilgili yayın yetkilisinin savunma yönü ele alınmıştır. Başvurulara dair yasal merciin kesinleşmiş kararına rağmen, karar gereğinin ilgililerince yerine getirilmemesi halinde uygulanabilecek yaptırımlar gösterilmiştir. Yayınların hangi hallerde hukuka uygun veya aykırı olduğu açıklanmıştır. Karar sürecinde değerlendirilmesi gereken unsurlar olarak politikacıları, kamu görevlileri, meşhur kişileri hedef alan veya eleştiren yayınların normal bireylere göre farklılık arz eden özellikler, basın özgürlüğü ile hakların çatışması, karşılaştırılması hallerinde gözetilmesi gereken ilkeler ve istisnalar irdelenmiştir. Konunun pekişmesinin temini bakımından bölüm sonlarında mevzuat, başvuru yolları ve savunmayla bağlantılı olarak açıklamalı tablolar oluşturulmuştur. Ayrıca vaziyetin bir arada sergilenmesi ve istifade imkanının daha da artırılması adına tüm yayın türleri için genel ve karşılaştırmalı inceleme tablosu ile uygulamadaki süreçte en çok görülen belge örnekleri düzenlenerek tezin adeta özeti çıkarılmıştır.

In this study, the legal remedies of the person who is on one side of the coin and claims that his/ her rights have been violated through unlawful publication and the defense arguments of the member of the press and media on the other side of the coin within the scope of freedom of expression are shown. The scattered legislation in this field is listed and compared from different perspectives, and problemsand hesitations arising from both legislation and practice are indicated. An effort has been made to contribute to the work in this direction by criticizing, solving or suggesting solutions or suggestions. Depending on the legislation of the type of publication, the remedies of the person, especially the established high judicial decisions, have been examined and it has been shown which right can be asserted within which methods and principles. Within this context, by following the same method of examination against newspaper-magazine, radio-television and internet-social media publications according to the type of publication, and by opening separate headings for specific issues, which right, by whom, on what basis, in which cases and within what period of time, where and how it can be applied, and the defense aspect of the relevant publication authority in response to this. Despite the finalized decision of the legal authority regarding the applications, the sanctions that may be imposed in the event that the decision is not fulfilled by those concerned are shown. The conditions under which publications are lawful or unlawful are clarified. As elements that need to be evaluated in the decision-making process, the characteristics of publications targeting or criticizing politicians, public officials, famous people that differ from normal individuals, the principles and exceptions to be observed in cases of conflict and comparison of freedom of the pressand rights are discussed. In order to reinforce the subject, annotated tables have been provided at the end of the chapters in connection with the legislation, remedies and defense. In addition, in order to exhibit the situation together and to increase the possibility of utilization, a general and comparative examination table for all types of publications and examples of the most common documents in the process in practice have been organized and the thesis has been summarized.