İşletmelerde küçülme uygulamaları ve işgören çıkarma kararının etik açıdan irdelenmesi üzerine bir vaka çalışması

Abstract

İŞLETMELERDE KÜÇÜLME UYGULAMALARI VE İŞGÖREN ÇIKARMA KARARININ ETİK AÇIDAN İRDELENMESİ ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI Bu çalışmanın amacı küçülme uygulamasında bulunan bir işletmedeki yöneticilerin personel çıkarma kararının etik bakış açısıyla sorgulanmasıdır. Anna Maija Lamsa ve Tuomo Takala’nın Finlandiya’da görüşmeye tabi tuttukları yöneticilerin açıklamaları üzerine oluşturdukları teorik çatıdan yola çıkılarak yapılan bu araştırmada yöneticilerin personel çıkarma kararı deontolojik (deontological) ve faydacı (utilitarianist) olmak üzere iki boyutta sorgulanmıştır. Çalışmamız “personel çıkarma sorumluluğunun düzeyi” ve “personel çıkarma düşüncesi” olmak üzere iki temel kavramsal çatıdan oluşmaktadır. Bu kavramsal çatılardan biri olan personeli çıkarma sorumluluğunun düzeyi, karar vermede özgürlük ve bağımlılık gibi boyutlarla bağlantılı iken, diğer kavramsal çatımız olan personel çıkarma düşüncesi ise kararın organizasyon yararı ya da bireysel görev olarak algılanması ile ilgilidir. Yöneticilerin personel çıkarma kararına neden olan açıklamaları doğrultusunda farklı etik yönlendirmelerin etkili olduğu görülmüştür. Bu yüzden çalışmanın amacı etik bakış açısı ile niteliksel deneysel bir çalışma sunmaktır.A CASE STUDY ON THE DOWNSIZING APPLICATION OF BUSINESS ENTERPRISES AND EXAMINATION OF PERSONNEL DISMISSALS DECISIONS FROM THE ETHICAL PERSPECTIVE The aim of this study is to conduct a descriptive and an interpretative research concerning the managers’ decision making of personel dismissals in downsizing organizations. The main point is to find out how the “reality” concerning the topic is constructed by the interviewed case managers. This study is exploratory, and therefore aims at establishing the theoretical conceptualization of the managers’ explanations. Our study suggests that the two main conceptual dimensions of the managerial decision making are the level of responsibility and the arguments for dismissals. The conceptual dimension of the level of responsibility is connected with the rationality and freedom in the decision-making. The other conceptual dimension which is called argument for dismissals is connected with benefit to organizations and duty toward individuals. This study suggests that the managers explain the dismissals from different decision-making roles emphasizing different ethical orientation. That’s why the purpose of our article is to present a qualitative empirical study from the ethical view point.