Cehennem halkının çoğunun kadınlardan meydana geldiğine dair hadisin tahrici, tenkidi ve yorumu

Abstract

GENEL BİLGİLERAdı ve Soyadı: Reyhan SEMİZAnabilim Dalı: Temel İslam BilimleriBilim Dalı: HadisTez Danışmanı: Doç. Dr. Ayşe Esra ŞAHYARTez Türü ve Tarihi: Yüksek Lisans – Ağustos 2019Anahtar Kelimeler : Kadın, Cehennem, Sadaka, İstiğfar, Lanet, Nankörlük ÖZETİslam ve kadın üzerine yapılan bazı araştırmalarda kadınlarla ilgili bir takım hadislere dayanarak, İslam’ın kadına bakışına dair olumsuz sonuçlara ulaşılırken; İslam’da kadının değeri ve önemi ile ilgili nassların önemli bir yekün tuttuğunu dikkate alan araştırmalarda ise İslam’da kadın erkek eşdeğerliliği bulunduğu belirtilerek ilk okumada bu sava aykırı görünen rivâyetleri reddetme yoluna gidilmiştir. Bu çalışmada da metni bu anlamda problemli gibi gözüken “cehennem halkının çoğunu kadınların oluşturduğuna” dair hadis değerlendirilmiştir. Söz konusu hadisin Kütüb-i Sitte, Mâlik b. Enes’in Muvatta’ı Ahmed b. Hanbel’in Müsned’i ve Darimî’nin Sünen’inden tahrîci ardından da sened ve metin tenkîdi yapılmıştır. Son olarak da rivâyetin muhtevası incelenmiş ve söz konusu rivâyetin senedine ve metnine yönelik itirazlar değerlendirilmiştir.“Cehennem halkının çoğunu kadınların oluşturduğuna” dair rivâyetin sened ve metin açısından sahîh olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Muhteva, Hz. Peygamber’in muhatabı olduğu kadınları, çokça işledikleri ve cehenneme gitmelerine sebep olabilecek davranışlara karşı uyarması ve onlara bazı tavsiyelerde bulunması ile ilgilidir. Hadisin metninden hareketle, kadın olmanın cehenneme gitme sebebi olması yönünde bir cinsiyet ayrımcılığı sonucuna ulaşılamaz. Hadisin metninde belirtilen, cehennemlik olmaya sebep teşkil eden günahlar kadın-erkek herkes için geçerlidir. Nitekim cennetliklerin çoğunun kadın olduğu yönünde de bir takım değerlendirmeler olduğu dikkate alındığında, hadisin kadınlara yönelik terhib ağırlıklı bir vaazın dili ve üslubu ile ilgili olduğu sonucuna ulaşılabilir. İÇİNDEKİLERGENEL BİLGİLERIÖZETIGENERAL KNOWLEDGEIIIABSTRACTIIIÖNSÖZVİÇİNDEKİLERVIKISALTMALARIXGİRİŞKONU, METOD VE KAYNAKLARI.KONU2II.METOD4III.KAYNAKLAR5BİRİNCİ BÖLÜMRİVÂYETİN TAHRÎCİ, SENED VE METİN TENKÎDİI.TAHRÎC8A.Abdullah b. Mes’ûd Rivâyetleri91. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde Geçen Rivâyetler9a. A’meş ve Mansûr Rivâyeti9b.Hakem Rivâyeti102.Dârimî’nin es-Sünen’inde Geçen Rivâyet10B. Ebû Hüreyre Rivâyetleri111. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde Geçen Rivâyet112. Müslim’in es-Sahîh’inde Geçen Rivâyet133. Tirmizî’nin es-Sünen’inde Geçen Rivâyet14C.Abdullah b. Abbâs Rivâyetleri141.Mâlik b. Enes’in el-Muvatta’ında Geçen Rivâyet142. Buhârî’nin el-Câmi‘u’s-sahîh’inde Geçen Rivâyetler15a. Abdullah b. Mesleme Rivâyeti16b. Abdullah b. Yusuf Rivâyeti173.Müslim’in es-Sahîh’inde Geçen Rivâyet184. Nesâî’nin es-Sünen’inde Geçen Rivâyet19D.Abdullah b. Ömer Rivâyetleri201. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde Geçen Rivâyet202. Müslim’in es-Sahîh’inde Geçen Rivâyet203. İbn Mâce’nin es-Sünen’inde Geçen Rivâyet21E.Ebû Saîd el-Hudrî Rivâyetleri221. Buhârî’nin el-Câmi‘u’s-sahîh’inde Geçen Rivâyetler22a. Saîd b. Ebî Meryem’in Birinci Rivâyeti22b. Saîd b. Ebî Meryem’in İkinci Rivâyeti232. Müslim’in es-Sahîh’inde Geçen Rivâyet24F.Abdullah b. Mes’ûd'un Hanımı Zeyneb Rivâyetleri251. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde Geçen Rivâyet252. Tirmizî’nin es-Sünen’ inde Geçen Rivâyet26II. SENED TENKÎDİ27A.ABDULLAH B. MES’ÛD TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ271.Abdullah b. Mes’ûd Tariklerinin Râvîleri27a.Ortak Râvîler27b.Ahmed b. Hanbel İsnâdları29c.Dârimî’nin İsnadı292.Abdullah b. Mes’ûd Tariklerinin İsnâd Şeması303.Abdullah b. Mes’ûd Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi30B.EBÛ HÜREYRE TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ321. Ebû Hüreyre Tariklerinin Râvîleri32a.Ahmed b. Hanbel’in İsnâdı32b.Müslim’in İsnâdı33c.Tirmizî’nin İsnâdı342.Ebû Hüreyre Tariklerinin İsnâd Şeması363.Ebû Hüreyre Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi36C.ABDULLAH B. ABBÂS TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ391.Abdullah b. Abbâs Tariklerinin Râvîleri39a.Ortak Râvîler39b. Mâlik b. Enes’in İsnâdı39c. Buhârî’nin İsnâdları39d.Müslim’in İsnâdı40e.Nesâî’nin İsnâdı412.Abdullah b. Abbâs Tariklerinin İsnâd Şeması413.Abdullah b. Abbâs Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi42D.ABDULLAH B. ÖMER TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ451.Abdullah b. Ömer Tariklerinin Râvîleri45a.Ortak Râvîler45b.Ahmed b. Hanbel’in İsnâdı45c.Müslim’in İsnâdı46d.İbn Mâce İsnâdı462.Abdullah b. Ömer Tariklerinin İsnâd Şeması463.Abdullah b. Ömer Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi46E.EBÛ SAÎD EL-HUDRÎ TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ481.Ebû Saîd el-Hudrî Tariklerinin Râvîleri48a.Ortak Râviler49b.Buhârî’nin isnâdları49c.Müslim’in İsnâdı492.Ebû Saîd el-Hudrî Tariklerinin İsnâd Şeması493.Ebû Saîd el-Hudrî Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi50F.ABDULLAH B. MES’ÛD'UN HANIMI ZEYNEB TARİKLERİNİN SENED TENKÎDİ511. Abdullah b. Mes’ûd'un Hanımı Zeyneb Tariklerinin Râvîleri51a.Ortak Râviler51b.Ahmed b. Hanbel’in İsnâdı51c. Tirmizî’nin İsnâdı522.Abdullah b. Mes’ûd'un Hanımı Zeyneb Tariklerinin İsnâd Şeması523.Abdullah b. Mes’ûd'un Hanımı Zeyneb Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi52G.GENEL İSNÂD ŞEMASI56III. METİN TENKÎDİ57A.Abdullah b. Mes’ûd Rivâyetlerinin Metin Değerlendirmesi57B.Ebû Hüreyre Rivâyetlerinin Metin Değerlendirmesi60C.Abdullah b. Abbâs Rivâyetlerinin Metin Değerlendirmesi63D.Abdullah b. Ömer Rivâyetlerinin Metin Değerlendirmesi69E.Ebû Saîd el-Hudrî Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi71F.Abdullah b. Mes’ûd’un Hanımı Zeyneb Rivâyetlerinin Değerlendirilmesi74İKİNCİ BÖLÜMRİVÂYETİN MUHTEVA DEĞERLENDİRMESİI.Peygamberin Bilgi Kaynakları Bağlamında Haberin Muhtevası78II.Ödül Ve Ceza Bağlamında Kur’an Ve Sünnette Kadın81III.Cehennemin Çoğunluğunu Kadınların Oluşturmasının Anlamı86A.Hadisin Söylenme Ortamı87B.Hadisin Söylenme Sebebi88C.Cinsiyet Bağlamında Değerlendirilmesi90D. Hadiste Yer Alan Sayısal Çokluğun Anlamı94IV.Cehennemin Çoğunluğunu Kadınların Oluşturmasının Sebepleri96A.Lanet Etmek96B.Nankörlük99V.Peygamberin Kadınlara Tavsiyeleri100A.Sadaka Vermek101B.İstiğfar Etmek103SONUÇ104KAYNAKÇA109GENERAL KNOWLEDGEName and Surname: Reyhan SEMİZDepartment: Basic İslamic SciencesProgramme: HadithSupervisor: Assoc. Prof. Dr. Ayşe Esra ŞAHYARDegree Awarded and Date: Master – August 2019Keywords:Woman, Hell, Charity, Repentance, Damn, IngratitudeABSTRACTSome studies on Islam and women have found negative conclusions about Islam's view of women based on several hadiths related to women; In the researches that take into account the verses from the Quran and hadith's importance, and stated that men and women are equivalent in Islam. At first reading, this assertion appears contrary to the rumors that denied. In this study, the hadith evaluated which seems problematic in this sense is Women constitute the majority of hell.Mentioned hadith evaluated according to Kütüb-i Sitte, Malik b. Enes's Muvatta, Ahmed b. Hanbel's Musned and Darimî's Sunen. Aforementioned sources are taken reference and according to them no doubt the fact of pieces of information, especially review is made on the reliability of the Hadith narrator's conveyed us deep knowledge and in the light of the various criteria has been studied to determine whether a text is authentic. Finally, examined the content of the rumor and objections to the text that the aforementioned hadith evaluated.It has been concluded that the rumor that women constitute the majority of hell is authentic when taking into account the reliability of the Hadith narrator's conveyed us deep knowledge and in the light of the various criteria has been studied to determine whether the text is authentic. The content of the aforementioned hadith is about the Excellency Prophet's warning of women because of a good many committed behaviors and which may lead to their actions and cause to go to hell and gave some recommendations. Based on the text of the hadith, can not conclude of gender discrimination in the direction that being a woman is the reason for going to hell. The sins mentioned in the hadith's text, which cause to go to hell, apply to everyone, male and female. As a matter of fact, considering that there are also some assessments that most of the heavenly are women, it can be concluded that the hadith is intended for frightening-weighted style sermon for women.