Türk motiflerinin düzenlenme süreci ve çiniye adaptasyonu

Abstract

Türk bezeme sanatının temelini oluşturan motifler, Türklerin anayurtları olan Orta Asya'ya dayanmaktadır. Tarihsel gelişimi içerisinde Türk Devletlerinin zevki ve senteziyle gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Motifler yaşanılan mekana, kullanılan eşyaya çeşitli değişik renk ve tekniklerde uygulanmıştır. Bu uygulamalardan belirgin bir Türk Sanatı ve sanat dalları oluşmuştur. Bunlara Türk Tezhip, Minyatür, Halı-Kilim, Ahşap, Çini ve Seramik Sanatını örnek verebiliriz. Bu sanatlardan çini sanatı da Türk kültürünün tarihsel gelişimiyle şekillenerek Osmanlı Döneminde bir imparatorluk sanatı haline dönüşmüştür. Hem desen kalitesi hem de alt yapı kalitesi olarak ünü dünya çapına yayılmıştır. Dünyanın önemli müze ve kolleksiyonlarında çiniler bulunmaktadır. Saray Nakışhanesinde çizilen motiflerden desenler, desenlerden dönemlerine göre belirgin üsluplar oluşmuştur. Bu üsluplar çeşitli dekor teknikleriyle çiniye uygulanmıştır. Osmanlı Döneminde ve Uygurlardan itibaren sır altı, sır üstü, renkli astar, renkli sır, sır içi kazıma, mayolika dekor teknikleriyle çiniler yapılmıştır.

Turkish motifs used in decorative arts has originated from the steppes of Central Asia and reached to present day. During this period, the taste and art culture of Turkish States has been changed and developed. Motifs are used in mostly everywhere, like places we live, articles we use by using different colors and technics. These applications has caused the creation of different branches of Turkish Art. Miniature, Carpet-Kilim, Wood Art and Tile are few examples to these arts. Tile Art has been developed by the years with Turkish Culture and became an Art of Empire during Ottoman Empire Period. By the quality of motifs and materials used in Tile Art has become very popular in all over the world. Many important tile pieces are presented in very famous world museums. Motifs make designs and designs make styles by being used in different combinations. These styles has been used designing the tile in different decorations thecnics. Specially during the Ottoman Empire many different decoration thecnics has been developed by the years passed with the art.