Türkiye'de 2000 yılı sonrası medya piyasalarının rekabet ortamını düzenleyici uygulamalar ve yoğunlaşmaya etkileri

Abstract

Etki alanının önemi ve genişliği sebebiyle medya, modern demokrasilerde olduğu gibi özgür ve bağımsız olmalıdır. Medya, iletişim araçları vasıtası ile toplumu etkileyebilme ve yönlendirebilme gücüne sahiptir. Toplumun kültürel birikimi medya aracılığı ile şekillenmekte, medya sahipleri bu şekillendirmeyi zaman zaman bilerek ve planlı bir şekilde yönetmek istemektedir. Küreselleşmenin medyanın yönetiminde söz sahibi olması; sermaye hareketleri üzerindeki sınırların kaldırılması ve internet teknolojilerindeki gelişmelerle başlamıştır. Bu gelişmeler uluslararası düzeyde medya düzenlemelerinin belirleyicileri olmuştur. Gelişmekte olan ülkelerin enformasyon ve iletişim teknolojilerinden faydalanabilmeleri için medya piyasalarını rekabete açması sadece ekonomik açıdan değil kültürel açıdan da önemli etkiler yaratmaktadır. Bu dönemin Türkiye için başlangıcı 1980’ler ve sonrasıdır. Liberal politikaların etkisi ile medya piyasalarında yoğunlaşmalar artmıştır. Bir yandan liberal ekonomi politikalarının sektörler üzerinde yoğunlaşmayı cazip hale getiren etkileri diğer yandan medyanın toplumsal etkileri nedeniyle iktidarların kontrol arzuları medya sektöründe etkili olmuştur. Bu tez çalışmasında medya sektöründe yoğunlaşma konusu ele alınmış ve 2000 yılı sonrasında Türk medyasının yoğunlaşma görünümü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma için CR4 ve HHI endekslerinden faydalanılmıştır.

Media has the power to influence and lead society through communication tools. Due to the importance and wideness of its influence power, the media should be free and independent, as in modern democracies. The cultural accumulation of society is shaped through the media, and media owners want to manage this shaping consciously and in a planned manner from time to time. Globalization has a impact on the management of the media; It started with the removal of limits on capital movements and developments in internet technologies. These developments have been determinants of media regulations at the international level. Opening media markets to competition for developing countries to benefit from information and communication technologies creates significant effects not only economically but also culturally. The beginning of this period for Turkey is the 1980s and later. With the influence of liberal policies, concentration in media markets has increased. The effects of liberal economic policies that make it attractive to concentrate on sectors, and on the other hand, the control desires of the governments due to the social effects of the media have been effective in the media sector. In this thesis, the issue of concentration in the media sector has discussed and the concentration view of the Turkish media after 2000 has revealed. CR4 and HHI indices were used for the research.