Osmanlı merkez bürokrasisinde genel maaş sistemine geçiş çalışmaları

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu uzun târihi boyunca merkez bürokrasinin üst ve alt katmanlarına farklı uygulamalarla gelir tahsîsinde bulundu. Uzun süreç içerisinde hazîne gelirleri ve merkez teşkilâtının geçirmiş olduğu değişime bağlı olarak tahsîsât şekillerinde de bir değişim yaşandı. Her birimin kendi geleneği içerisinde oluşan çalışma ve geçinme biçimleri uzun müddet yaşatıldı. Ancak 1838 yılında neredeyse bütün birimler birlikte ele alınarak hazîne kaynaklı genel maaş uygulamasına geçildi. Gelenekçi bir devlette bir yıl gibi kısa bir sürede bu kadar köklü bir değişime gidilmesi şaşırtıcı olacağından, bu çalışmada, genel maaş sistemine geçişte bir hazırlık süreci arandı. Süreç içerisinde devleti maaş uygulamasına geçişe zorlayan sebepler üzerinde durulmaya çalışıldı. Bunlarla birlikte maaş uygulamasına kaynak bulma çalışmaları ve eski sistemi dönüştürme gayretleri de ele alındı.The Ottoman Empire in it’s long-term history allocated different kinds of revenues both for top and bottom layers of central bureaucracy. By the time, paralel with the changes in revenues and central administration, allocation forms varied gradually as well. Working and subsistance styles continiued within the tradition of each unit, which was created by the time. But in 1838 all units were organized as a whole together and transisted to general salary sistem, which was based on the treasury. It is very surprising that a very essential changes in system happened in a traditional state, a preperation for general salary system searched in this study. And also the reasons that, imposed the state a general salary system. The article analyses practises of the state treasure in order to create resources for the salary system.