Şekil hafızalı alaşımlar ve endüstriyel uygulamaları

Abstract

Şekil Hafızalı Alaşımlar (ŞHA) terimi, geometrisinin değiştiği durumlarda uygun ısı prosedürü uygulanarak kristal yapılarında faz dönüşümleri etkisiyle önceki şekline tekrar dönebilen metalik malzemeler için kullanılır. Bu malzemeler belirli sıcaklık farkı altında faz değişimine uğrayarak hacimsel ve geometrik şekil değişiklikleri göstermektedir. Eğer bu malzemeler doğru bir biçimde tasarlanısa, bu değişim tamamen tersinir kılınabilmekte ve bu alaşımlar aktüatör olarak kullanılabilmektedir. Şekil Hafızalı Alaşımların sahip oldukları üstün özelliklerin, araştırmalar neticesinde bulunulması ve ilan edilmesi ile birlikte kısa zamanda endüstrinin ilgisini çekmiştir. Bu nedenle şekil hafıza alaşımların deformasyonlar sonucunda alaşımın minimum iş yaparak önceki şekline geri dönebilmesinin yanında faz dönüşümleri sırasında ürettiği güç üretimi ile birlikte güç/ağırlık oranın diğer iletim organlarından büyük olması endüstriye yeni bir bakış açısı sunmuştur. Bu makalede ŞHA sahip olduğu özellikler tanıtılarak endüstriyel uygulamalar hakkında örnekler ile bilgi verilmiştir.

The Shape Memory Alloys (SMAs) is the name of group materials which have ability to return to previously defined shape with effects of phase transformations in the crystal structure when subjected to the appropriate temperature or geometry change. These materials show volume and geometry change under certain temperature by phase transformations. They have completely reversible shape changes which are very important for actuators if they are properly designed. SMAs become very interesting material for the industrial companies after their superior properties were discovered and well understood. The industrial companies which have interest at SMAs have found a new point of view because they need minimum energy to return to initial shape and geometry and their Power/Weight ratio is very high if compared with conventional materials. The mechanical properties of SMAs with general knowledge are introduced and examples of industrial applications are given in the present study.